اختلالات قاعدگي و ارتباط آن با استرس، كورتيزول و سطح فعاليت بدني در دختران ورزشكار و غير‌ورزشكار

زمينه و هدف: اختلالات قاعدگي يكي از مهم‌ترين علل ناباروري محسوب مي شوند. اطلاعات دقيقي در خصوص رابطه استرس رواني و سطوح كورتيزول و فعاليت بدني با اختلالات قاعدگي وجود ندارد. هدف مطالعه حاضر مقايسه اختلالات قاعدگي و ارتباط آن با استرس، كورتيزول و سطح فعاليت بدني در دختران ورزشكار و غير ورزشكار بود.روش تحقيق: در اين مطالعه مورد-شاهدي تعداد ۶۰ دختر جوان 18 تا 25 ساله حداقل با دو اختلال قاعدگي در دو گروه ورزشكار (VO2max 40، 30 نفر) و غير ورزشكار (30 نفر) با ارزيابي انواع اختلالات قاعدگي، پرسشنامه سطح فعاليت بدني بك، پرسشنامه استرس درك شده كوهن و سطح كورتيزول بزاق مقايسه شدند.يافته‌ها: شيوع اختلالات قاعدگي بين دو گروه تفاوت معني داري نداشت (0/05 P) در هر دو گروه ديسمنوره و منوراژي شايع بود. شيوع هيپومنوره و آمنوره در در دختران ورزشكار داراي سطح كورتيزول بالا و شيوع اليگومنوره در دختران غيرورزشكار داراي استرس بالا بيشتر بود (0/05 P). سطح فعاليت بدني بالا در دختران غير ورزشكار همراه با كاهش بروز اختلال ديسمنوره و كاهش استرس و كورتيزول بود (0/05 P). در دختران ورزشكار مدت زمان بالاي فعاليت طي يك روز و فركانس بالاي تمرينات به‌ترتيب همراه با افزايش خطر بروز آمنوره و كاهش خطر بروز متروراژي بود، از طرفي سابقه فعاليت ورزشي رابطه منفي معني داري با سطح استرس و كورتيزول داشت (0/05 P).نتيجه‌گيري: سطح فعاليت بدني بالا در دختران غيرورزشكار و سابقه ورزشي بالا در دختران ورزشكار مي تواند در كاهش كورتيزول و استرس و در نتيجه كاهش رخداد برخي اختلالات قاعدگي مؤثر باشد. در دختران ورزشكار مدت بالاي تمرينات ورزشي طي يك روز بهتر است جهت پيشگيري از رخداد برخي اختلالات قاعدگي توسط مربيان و ورزشكاران مورد توجه قرار گيرد.