الگوي تحليل شخصيت جنايي مجرمان جرائم خشن در جرم‌يابي

زمينه و هدف: مطالعات نشان مي‌دهد كه ويژگي شخصيت، رابطۀ عميقي با ارتكاب جرم و جنايت دارد. يكي از راهبردهاي پليس در جرم‌يابي جرائم خشن، تحليل شخصيت جنايي مجرمان است. در همين راستا، هدف اصلي پژوهش حاضر ارائه الگوي تحليل شخصيت جنايي مجرمان جرائم خشن در جرم‌يابي بود.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف كاربردي و از نظر روش گردآوري داده ها از نوع پژوهش‌هاي آميخته است. جامعۀ آماري در بخش كيفي، اساتيد روان‌شناسي، جرم‌شناسي و جرم‌يابي به تعداد هفده نفر بودند كه به روش نمونه‌گيري هدف‌مند بر اساس اصل اشباع نظري و در بخش كمّي تعداد ۸۱ نفر از خبرگان فراجا به‌صورت تمام شمار انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبۀ نيمه‌ساختاريافته و پرسش‌نامه گردآوري شده است. تجزيه‌وتحليل داده‌هاي كيفي با روش تحليل تم و داده‌هاي كمّي با روش تحليل عاملي تأييدي با كمك نرم‌افزار LISREL انجام گرفت.يافته‌ها: برابر يافته‌هاي پژوهش، الگويي كه متناسب با تحليل شخصيت جنايي مجرمان خشن است، شامل چهار بُعد برون‌گرايي با سه مؤلفه، بُعد ناسازگاري با دو مؤلفه، بُعد روان‌رنجوري با سه مؤلفه و بعد روان‌پريشي با چهار مؤلفه به دست آمد كه بُعد ناسازگاري بيشترين سهم تأثيرگذاري در شخصيت جنايي مجرمان خشن را دارد.نتيجه‌گيري: الگوي تدوين شده به‌عنوان يك روش علمي و نظام‌مند در جرم‌يابي جرائم خشن با هدف‌مندي افزايش دقت، كاهش زمان كشف جرم، هدايت فرآيند تعقيب و تحقيق، تعيين شيوه‌هاي متناسب در بازجويي و كاهش ميزان وقوع جرائم خشن مورد تأكيد است.