جلوه‌هاي رويكرد حمايتي از حقوق دفاعي متهم به ارتكاب جرائم مواد مخدر در آراء ديوان عالي كشور (1400-1390)

زمينه و هدف: صلاحيت ديوان عالي كشور از سال 1392، جهت رسيدگي به جرائم مربوط به مواد مخدر و روان‌گردان كه در نظام حقوقي ايران پس از انقلاب اسلامي سابقه نداشته است، گزارۀ واجد اهميتي تلقي مي‌شود. با توجه به اهميت و فراواني اين جرائم و شيوۀ دادرسي آن‌ها، تحليل عملكرد ديوان در ارتباط با چگونگي مواجهه با نقض حقوق دفاعي متهمان اين جرائم و حمايت از آن‌ها هدف اين پژوهش است.روش: اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي است كه با مراجعه به اسناد و كتب حقوقي، ضمن جمع‌آوري داده‌هاي هنجاري و توصيفي (آراء ديوان عالي كشور)، با روش توصيفي-تحليلي انجام شده است.يافته‌ها: حق بهره‌مندي متهم از معاضدت وكيل در دادرسي، حق بر توجه دادگاه به دفاع متهم و حق بر منع شكنجه از مصاديق نقض حقوق دفاعي متهمان است كه همواره مورد توجه قضات ديوان بوده و در مواجهه با اين موارد، ضمن نقض دادنامه‌ها جهت رسيدگي مجدد، از نقض حقوق دفاعي متهمان ممانعت به عمل مي‌آورند.نتيجه‌گيري: تصويب برنامۀ آموزشي جامع و مستمر براي قضات، ارتقاء سطح دانش حقوقي ضابطان فراجا، بازبيني و تقويت نظام كشف جرائم (پليس علمي)، تدوين بخشنامه از سوي ديوان عالي كشور مبني بر احصاء موارد نقض حقوق دفاعي متهمان از مهم‌ترين نتايج به دست آمده است.