امكان سنجي كار اجباري زنداني از منظر اخلاق و حقوق اسلامي

امكان سنجي كار اجباري براي زنداني از ديرباز يكي از مباحث مورد توجه علما و فقهاي اسلام بوده و يك راهبرد اصلاحي –جبراني تلقي مي شود، لذا هدف اين پژوهش امكان سنجي كار اجباري زندانيان در حقوق اسلامي مي باشد. مطالعه اسناد و نظرات علماي شريعت و احاديث موجود و آيات متعدد در ارتباط با كار نشان داد كه اجبار به كار زنداني در دين شريعت اسلام و در چارچوب حقوق و فقه اسلامي امري درست و مورد تآييد مي باشد و اشتغال به كار زنداني از گذشته‌هاي دور تاكنون در اكثر جوامع وجود داشته است كه در برخي جوامع به صورت غير منصفانه و مخالف اصول بشردوستانه و در برخي ديگر تا حدودي موافق و موازين حقوق بشري بوده است. به طوركلي مي توان گفت اسناد مربوط به كنواسيون (1930) و همچنين اطلاعات بدست آمده از منابع اسلامي نشان داد كه كار يا اشتغال زنداني در زندانها (اجبار به كار بر اساس دستورالعملهاي قانون كار) براي طرفين نتيجه برد-برد خواهد داشت. بنابراين وظيفه حاكم است كه شرايط كار را براي زنداني فراهم كرده و اگر از اشتغال به كار خودداري كند حاكم شرع او را بايد با استفاده از راهكارهاي قانوني وبا رعايت موازين شرعي به نحوي اجبار به كار نمايد؛ اين اجبار به كار مي تواند علاوه بر تامين بخشي از هزينه هاي زنداني در زندان، در تامين معيشت خانواده و از طرفي استحقاق حق مالباختگان و خسارتهاي وارد به جامعه نيز مفيد باشد.