سالمندي و مخارج نظام سلامت در ايران: بررسي و پيشبيني

مقدمه: سالمندي، پديده‌اي كمابيش جديد، چند بعدي و اجتناب‌ناپذير براي جوامع انساني در حال و آينده است و كشور ايران نيز از اين قاعده مستثنا نيست. در اين مطالعه، رابطۀ مخارج نظام سلامت ايران و نرخ سالمندي را بررسي و ميزان اين دو متغير را تا سال 1405 پيش‌بيني شده است. روش ها: اين مطالعه كاربردي بوده و از روش اسنادكاوي براي جمع‌آوري داده‌ها و روش كمّي براي تحليل داده‌ها استفاده كرده است. براي برآورد مدل و رابطه ميان نرخ سالمندي و مخارج نظام سلامت از روش خودرگرسيون با وقفه‌هاي توزيعي، و براي پيش‌بيني از روش ARIMA استفاده شد. داده‌هاي استفاده‌شده براي برآورد مدل از سال 1375 تا سال 1400 بوده و پيش‌بيني متغيرهاي نرخ سالمندي و مخارج نظام سلامت از سال 1401 تا سال 1405 صورت گرفته است. نرم‌افزار به‌كارگرفته‌شده در اين مطالعه EViewsنسخه 10 بود. داده‌هاي اين مقاله از مركز آمار ايران و صندوق جمعيت سازمان ملل متحد استخراج شده‌اند. يافته ها: بر اساس قيمت‌هاي ثابت سال 1390، به ازاي هر درصد افزايش در نرخ سالمندي، مخارج نظام سلامت به ميزان 710 ميليارد تومان افزايش خواهد داشت. با توجه به پيش‌بيني‌هاي صورت‌گرفته، نرخ سالمندي تا سال 1405 به ميزان 1/06 درصد رشد خواهد داشت و افزايش مخارج ناشي از سالمندي حدود 753 ميليارد تومان براساس قيمت‌هاي ثابت سال 1390 خواهد بود. به ازاي هر سالمند، يك ميليون و 414 هزار تومان براساس قيمت‌هاي ثابت سال 1390 به مخارج نظام سلامت افزوده خواهد شد. نتيجه‌گيري: نتايج حاصل از افزايش مخارج نظام سلامت ناشي از سالمندي، يك نتيجه قابل پيش‌بيني بود. ضرايب به‌دست‌آمده با فرض ثبات ساير شرايط بود و تغييرات فناوري، سبك زندگي و تغيير شرايط كلي اجتماعي و اقتصادي مي‌تواند تغييرات زيادي در اين اعداد ايجاد كند. به نظر مي رسد مؤثرترين راهكار براي كاهش اثرات سالمندي، ايجاد اشتغال با سطوح درآمدي مناسب است تا بتوان با افزايش نسبت جواني جمعيت و تأمين صندوق‌هاي بازنشستگي، نسبت وابستگي در كشور را نيز كاهش داد.