بررسي غلظت‌هاي زير بازدارندگي برخي اسانس‌هاي گياهي بر فاكتورهاي پرآزاري بيمارگر Pseudomonas syringae pv. syringae

از بيماري‌هاي مهم باكتريايي درختان ميوه، شانكر باكتريايي درختان هسته دار با عامل Pseudomonas syringae pv. syringae (Pss) مي‌باشد. در اين پژوهش، خصوصيات ضدباكتريايي شش اسانس گياهي عليه باكتري Pss براساس آزمون نشت در ديسك، تعيين حداقل غلظت بازدارنده و حداقل غلظت كشنده ارزيابي و گروه بندي شد. تأثير غلظت زيربازدارندگي اسانس‌هاي منتخب بر برخي عوامل پر آزاري بيمارگر و نيز اثرگذاري اسانس هاي منتخب بر كاهش بيماري زايي باكتري روي ميوه نارس گيلاس بررسي و تركيبات اسانس ها مشخص گرديد. براساس نتايج، اسانس مرزه خوزستاني و آويشن خراساني اثر بازدارندگي قابل‌توجهي با حداقل غلظت بازدارندگي و كشندگي 1.16 و 2.32 گرم بر ليتر بر باكتري Pss، در مقايسه با ساير اسانس ها و آنتي‍بيوتيك استرپتومايسين نشان دادند. اسانس هاي منتخب در غلظت زير بازدارندگي از رشد بيمارگر جلوگيري نكردند. قابليت تحرك توده اي سلول هاي تحت تيمار اسانس ها نسبت به شاهد 25 تا 55 درصد و قابليت تحرك شناوري 18.42 تا 71/ 35 درصد كاهش يافت. آويشن خراساني و مرزه خوزستاني با درصد بازدارندگي به ترتيب 75 و 70 درصد قوي‌ترين اثر مهاركنندگي را بر ميزان تشكيل بيوفيلم نشان دادند. همچنين، در آزمون توليد توكسين، دو اسانس آويشن خراساني و مرزه خوزستاني دركاهش توليد سيرينگومايسين و افزايش رشد قارچ Geotrichum candidum به ترتيب به ميزان 1.76 و 1.5 برابر در مقايسه با شاهد (عدم تيمار با اسانس) مؤثر بودند. تيمار اسانس ها در مقادير حداقل غلظت بازدارنده سبب كاهش علائم بيماري شد. بر اساس آناليز اسانس ها به ترتيب تيمول در اسانس آويشن خراساني، كارواكرول در اسانس مرزه خوزستاني، پيپريتون در اسانس پونه كوهي و پولگون در اسانس كاكوتي به‌عنوان تركيبات عمده تعيين شد. به‍طور كلي، نتايج اين تحقيق نشان داد مواد مؤثره اصلي دو اسانس آويشن خراساني و مرزه خوزستاني در كاهش فعاليت بيمارگر شانكر باكتريايي هسته داران مؤثر هستند كه مي توانند به عنوان ساختار شيميايي الگو در جهت سنتز مواد ضدميكروبي مد نظر قرار گيرند.