رديابي مولكولي سه ويروس آلوده كننده گياه پنيرك در استان گلستان

ويروسهاي گياهي يكي از عوامل مهم محدودكننده توليد گياهان مختلف مي باشند. در اين مطالعه وقوع سه ويروس مهم به نام هاي ويروس موزاييك خيار (cucumber mosaic virus, CMV)، ويروس موزاييك يونجه (alfalfa mosaic virus, AMV)، و ويروس رگبرگ روشني پنيرك (malva vein clearing virus , MVCV)  در گياهان پنيرك (Malva sylvestris) در استان گلستان مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور، در سال‌هاي 1401-1402، تعداد 20 نمونه برگي با علايم مشكوك به آلودگي ويروسي از فضاي سبز و گلخانه‌هاي پرورش اين گياه جمع آوري گرديد. نمونه ها توسط آزمون مولكولي Reverse transcription- polymerase chain reaction (RT-PCR) با آغازگرهاي اختصاصي مربوط به هر ويروس مورد ارزيابي قرار گرفتند. هر سه ويروس رديابي شدند و در مجموع بيشترين آلودگي مربوط به ويروس MVCV بود (نه نمونه)، پس از آن به ترتيب CMV (پنج نمونه) و AMV (دو نمونه) قرار داشتند. در بررسي مولكولي نمونه ها، ترادف ژن پروتئين پوششي (CP) جدايه MVCV مورد مطالعه (Ma2) بيشترين شباهت نوكلئوتيدي را با جدايه ايراني IR1 (99.67 درصد) و بعد از آن با جدايه NAKT-NL از هلند (93.73 درصد) نشان داد. ترادف ژن CP جدايه CMV-IR-Ma بيشترين شباهت (100-99 درصد) را با جدايه هاي Ir-VM و Ir-WS از خراسان رضوي و جدايه Tsh از چين داشت. ترادف ژن CP جدايه AMV-IR-Ma داراي بيشترين شباهت نوكلئوتيدي (99-98 درصد) با جدايه هاي Ir-VM، Ir-WS و Ir-WS2 از خراسان رضوي بود. براساس اطلاعات نگارندگان، اين اولين گزارش از آلودگي گياه پنيرك به ويروسهاي AMV و CMV در ايران با استفاده از آزمون RT-PCR مي باشد. نتايج اين تحقيق زمينه را براي كارهاي تكميلي از جمله بررسي آلودگي مخلوط ويروسها، ارزيابي خسارت، و ميزان پراكندگي آنها فراهم مي نمايد.