كاربرد چند اصلاح‌كننده خاك براي كنترل نماتد ريشه‌گرهي (Meloidogyne incognita) در گياهان كيوي (Actinidia deliciosa) در غرب استان گيلان

امروزه به‌منظور كاهش اثرات مخرب زيست‌محيطي ناشي از كاربرد سموم، روش‌هاي جايگزين جهت كنترل عوامل خسارت‌زاي گياهي مورد توجه قرار دارد. در اين ارتباط، استفاده از اصلاح‌كننده‌هاي خاك براي كنترل نماتدها مناسب تشخيص داده شده است. در اين تحقيق، شش تيمار ورمي‌كمپوست، كود مرغي، ضايعات كلم، كاشت كلم بروكلي، ورمي‌واش و كود مرغي مايع در چهار تكرار، دو سال متوالي و در سه منطقه از غرب استان گيلان، جهت كنترل نماتد ريشه‌گرهي به كار گرفته شد. ارزيابي براساس شاخص‌هاي آلودگي به نماتد (تعداد گال، تعداد توده تخم در هر گرم ريشه، تعداد لارو و تخم در هر گرم ريشه، تعداد لارو سن دوم در صد گرم خاك و فاكتور توليدمثل) در باغ كيوي انجام شد. به‌منظور ارزيابي بهتر ميزان كارآيي تيمارهاي ذكر شده، شاهد مثبت، شاهد منفي و سم راگبي نيز به‌عنوان تيمار مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه تمامي تيمارها با شاهد داراي اختلاف معني‌دار بوده و به خوبي توانستند تعداد گال و جمعيت نماتد را كاهش دهند. بهترين تيمار جهت كنترل نماتد، كود مرغي بوده كه نسبت به شاهد، تعداد گال، تعداد توده تخم، تعداد لارو و تخم در هر گرم ريشه، تعداد لارو سن دوم در صد گرم خاك و فاكتور توليدمثل را به‌ترتيب 86.7 درصد، 76.7، 89.8، 90.3 و 91 درصد كاهش داد. نتايج نشان داد كم‌ اثرترين تيمار جهت كنترل نماتد، ورمي‌كمپوست بود كه نسبت به شاهد تعداد گال، تعداد توده تخم، تعداد لارو و تخم در هر گرم ريشه، تعداد لارو سن دوم در صد گرم خاك و فاكتور توليدمثل را به‌ترتيب 78.8، 36، 65.4، 64.7 و 65.1 درصد تقليل داد. نتايج به‌دست آمده از اين پژوهش، نشان از قابليت اين تركيبات و امكان به كارگيري آنها در مديريت تلفيقي نماتد ريشه‌گرهي دارد.