تأثير عمق دفن، مدت و دماي نگهداري ريزوم‌هاي بيدگياه (Elymus repens (L.) Gould.) بر بقا و رشد آنها

اندام‌هاي ذخيره اي و تكثير شونده زيرزميني در بسياري از گونه‌هاي علف هرز چندساله مزيت‌هاي رقابتي قابل‌توجهي به آنها مي دهد كه احتمال تبديل شدن به علف هاي هرز موفق يا مهاجم را افزايش مي دهد. بنابراين، براي توسعه روش هاي كنترل كارآمد در برابر اين گونه علف هاي هرز، لازم است شناخت و آگاهي كافي از خصوصيات آنها داشته باشيم. به‌منظور بررسي تأثير عمق دفن، مدت و دماي نگهداري ريزم هاي بيدگياه بر بقا و خصوصيات جوانه زني آنها دو آزمايش جداگانه در سال 1400 در آزمايشگاه علوم علف هاي هرز دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه محقق اردبيلي انجام شد. در آزمايش اول تأثير مدت و دماي نگهداري بر بقاي ريزوم بيدگياه به‌صورت فاكتوريل بر پايه طرح‌ كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. تيمارهاي آزمايش شامل طول ريزوم (3، 6 و 12 سانتي‌متر)، دماي نگهداري (10، 20 و 40 درجه مثبت) و مدت زمان نگهداري در هر دما (7، 14 و 30 روز) بود. در آزمايش دوم تأثير عمق دفن بر بقاي اندام هاي رويشي بيدگياه به‌صورت فاكتوريل بر پايه طرح كامل تصادفي با سه تكرار انجام گرفت. در اين آزمايش تيمارها شامل طول ريزوم (3، 6 و 12 سانتي‌متر) و عمق دفن آنها (5، 10 و 20 سانتي‌متر) بود. نتايج نشان داد كه اثر مدت و دماي نگهداري بر بقاي ريزوم هاي بيدگياه، تعداد گياهچه ظاهر شده، وزن خشك، تعداد ريزوم هاي جديد و طول آنها معني دار بود. با افزايش دماي نگهداري سرعت زوال ريزوم ها بطور چشمگيري افزايش يافت و هرچه اندازه ريزوم كوچك‌تر بود تأثير افزايش دما بر زوال آن بيشتر بود. به‌طوري‌كه قرار دادن ريزوم ها در معرض دماهاي بالا (40 درجه سانتي‌گراد) در هر سه مدت نگهداري (7، 14 و 30 روز) منجر به از بين رفتن كامل آنها شد. تعداد گياهچه ظاهر شده، وزن تر، تعداد و طول ريزوم هاي جديد تحت تأثير طول ريزوم و عمق دفن قرار گرفت. صرف نظر از اندازه ريزوم، افزايش عمق دفن همه صفات مورد مطالعه را تا 85 درصد كاهش داد. افزايش عمق دفن، بقاي ريزوم بيدگياه را تحت تأثير قرار داد و اندام هايي كه كوچك بودند شانس كمتري براي ظهور در اعماق پايين تر را داشتند.