اثرات كشندگي و زيركشندگي اسانس نعناع فلفلي (Mentha piperita L.) و نانو فرمولاسيون آن بر فراسنجه‌هاي زيستي و رشد جمعيتي سفيدبالك گلخانه،Trialeurodes vaporariorum (Westwood) ، در شرايط آزمايشگاهي

سفيدبالك گلخانه يكي از مهمترين آفات مخرب گلخانه‌اي در سرتاسر جهان است. در اين پژوهش، اثرات كشندگي و زيركشندگي اسانس گياه نعناع فلفلي (Mentha piperita L.) و نانوفرموالسيون آن بر سفيدبالك گلخانه با تاكيد بر فراسنجه‌هاي زيستي و رشد جمعيتي Trialeurodes vaporariorum (Westwood) مورد مطالعه قرار گرفت. اسانس‌گيري از گياه مورد نظر با روش تقطير بخار به‌وسيله دستگاه كلونجر انجام شد و اجزاي شيميايي آنها توسط دستگاه گاز كروماتوگرافي-طيف‌سنج جرمي مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه مونو‌ترپنوئيد‌هاي كارون Carvone) (57.13%) و ليمونن (Limonen)(26.90%) بيشترين درصد تركيبات استخراج شده اسانس نعناع فلفلي بودند. همچنين شناسايي نانوفرمولاسيون سنتزشده با استفاده از ميكروسكوپ الكتروني عبوري (TEM)، روبشي (SEM) و توزيع اندازه پراكندگي ذرات (DLS) انجام گرفت. نتايج بيانگر آن بود كه شكل نانوفرمولاسيون‌ها كروي و اندازه متوسط ذرات 179.74 نانومتر بود. روش زيست سنجي مورد استفاده در اين پژوهش غوطه‌وري برگ بود. نتايج حاصل از زيست سنجي نشان داد كه نانوفرمولاسيون نعناع فلفلي (3375.411 پي‌پي‌ام) سمي‌تر از فرم خالص اسانس (4536.118 پي‌پي‌ام) آن، براي حشرات كامل سفيدبالك بود. داده‌هاي حاصل از جدول زندگي، بر اساس تئوري جدول زندگي دو جنسي سن- مرحله رشدي تجزيه شدند. غلظت زيركشنده (LC25 ) نانوفرمولاسيون اسانس M. piperita فراسنجه‌هاي جدول زندگي را با تاخير در مرحله رشد نموي، كاهش طول عمر حشرات ماده و كاهش ميزان باروري بيشتر از فرم خالص اسانس تحت تاثير قرار داد. همچنين ميزان فراسنجه‌هاي رشد‌جمعيتي نظير نرخ ذاتي و متناهي افزايش جمعيت در افراد تيمارشده با نانوفرمولاسيون به ترتيب (0.0±76.006ماده/ماده/روز)، (790.007±1.0)بود و كمتر از افرادي بود كه تحت تاثير اسانس خالص (84.006±0.0)، (87.006±1.0) قرار گرفته بودند. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه نانوفرمولاسيون داراي اثرات كشندگي و زيركشندگي بيشتري بر سفيدبالك گلخانه داشته و مي تواند در مديريت تلفيقي اين آفت مدنظر قرار گيرد.