تأثير ارقام مختلف سيب بر پارامترهاي جدول زندگي كنه تارتن دروغين ايراني، Cenopalpus irani Dosse (Acare: Tenuepalpidae)

كنه گياه‌خوار Cenopalpus irani Dosse (Acari: Tenuipalpidae) يكي از آفات مهم درختان سيب و برخي درختان ميوه در ايران است. پارامترهاي جدول زندگي C. irani بر روي چهار رقم سيب (گلاب كهنز، گالا امپريال، قرمز لبنان و گراني اسميت) در شرايط آزمايشگاهي در دماي 1±25 درجه سانتي‌گراد، رطوبت نسبي 5±60 درصد و دوره نوري 16 ساعت روشنايي و 8 ساعت تاريكي تعيين شد. طولاني‌ترين و كوتاه‌ترين زمان رشد مراحل نابالغ به ترتيب در گلاب كهنز (46.02 روز) و گراني اسميت (22.60 روز) مشاهده شد. كم‌ترين و بيش‌ترين ميزان بقا براي تمام مراحل نابالغ به ترتيب 82.85 درصد و 90.00 درصد در گلاب كهنز و گراني اسميت بود. نرخ ذاتي افزايش جمعيت (r) از 0.041 ماده به ازاي يك ماده در گلاب كهنز تا 0.089 ماده به ازاي يك ماده در گراني اسميت متغير بود. ميانگين مدت زمان يك نسل (T) در ارقام فوق به ترتيب 66.04، 55.28، 48.10 و 34.99 روز بود. باروري نيز تحت تاثير ارقام مختلف قرار گرفت. پايين‌ترين ميزان باروري در گلاب كهنر (29.55 تخم/ماده) و بالاترين ميزان در گراني اسميت (37.93 تخم/ماده) بود. نتايج حاصل از تجزيه‌ى داده‌هاي ارقام مختلف سيب بر پايه‌ى برخى پارامترهاى دموگرافى كنه‌ C. irani نشان داد كه ارقام گراني ‌اسميت و گلاب كهنز به ترتيب به عنوان حساس‌ترين و مقاوم‌ترين ميزبان نسبت به اين آفت مي‌باشند. يافته‌هاي پژوهش حاضر اطلاعات جديدي را براي طراحي برنامه جامع‌تر IPM براي اين آفت در باغ‌هاي سيب فراهم مي‌كند.