ارزيابي سياست هاي اجراي به هنگام پروژه هاي عمراني زيرساختي دولتي ايران با استفاده از پويايي شناسي سيستم (SD)

هدف: از چالش هاي عمده در مديريت پروژه هاي عمراني عدم درك مكانيسم هايي است كه باعث تاخير در ساخت وساز مي شود. در اين ميان پروژه هاي عمراني زيرساختي دولتي از موقعيت پيچيده تري برخوردار هستند به طوري كه موفقيت در اجراي به هنگام يك پروژه عمراني در چارچوب قوانين دولتي از بزرگترين اهداف و دغدغه هاي مديران و عوامل درگير اين نوع پروژه ها محسوب مي شود. روش شناسي: براي اين منظور ابتدا ادبيات و پيشينه مورد بررسي قرار گرفت و طي مصاحبه نيمه ساختار يافته و با مشاركت كنندگان پژوهش، عوامل موثر بر اجراي به هنگام پروژه عمراني دولتي ايران شناسايي گرديد. در ادامه مدل پويايي سيستم اجراي به هنگام پروژه عمراني طراحي و با استفاده از داده هاي پروژه عمليات زيرسازي قطعه اول راه آهن مباركه، سفيددشت، شهركرد شبيه سازي در افق زماني پروژه به انجام گرديد. يافته‌ها: پس از اعتبارسنجي؛ با توجه به نتايج تحليل حساسيت مدل پويايي سيستم، سياست هاي بهره برداري به هنگام پروژه عمراني در سه استراتژي تامين منابع مالي پروژه، برنامه ريزي و كنترل پروژه و پاسخگويي ذينفعان پروژه شناسايي گرديد. در ادامه با سياست هاي منتخب تركيبي نيز طراحي و بروي مدل اعمال گرديد. مبتني بر مقايسه رفتار متغيرهاي كليدي مدل؛ سياست منتخب تركيبي شامل: 1-افزايش پاسخگويي دولت و تخصيص بودجه به طرح هاي عمراني زيرساختي دولتي اولويت دار؛ 2-كاهش تاخير در پرداخت هاي پروژه متناسب با پيشرفت فيزيكي مبتني بر پيگيري تخصيص اعتبار پروژه؛ 3-افزايش كارآمدي امكان سنجي و مطالعات پايه و زمان بندي واقع بينانه پيشرفت پروژه بر مبناي منابع و توانمندي هاي در دسترس؛ 4-ايجاد مكانيزم هاي حل مناقشات و برگزاري جلسات مستمر ماهيانه اركان پروژه و 5-افزايش پاسخگويي به مطالبات مردمي با افزايش تعامل مقامات محلي و استفاده از ظرفيت هاي بومي منطقه به عنوان بهترين راهكارهاي اجراي به هنگام پروژه عمراني دولتي ارائه گرديد. نتيجه گيري: مدل پيشنهادي كاربردي از پويايي سيستم در سياست گذاري اجراي به هنگام پروژه هاي عمراني زيرساختي ايران است و كارايي آن با استفاده از پروژه عمليات زيرسازي ريلي ارائه شده است.