اثربخشي آموزش مديريت خودگوييِ مبتني بر افكار جنايي بر نگرش به بزهكاري

زمينه و هدف: جوامع همواره در تلاش براي تحليل بزهكاري با هدف كاهش نرخ ارتكاب جرم در جامعه بوده‌اند. هدف از پژوهش حاضر، تعيين اثربخشي آموزش مديريت خودگوييِ مبتني بر افكار جنايي در نگرش به بزهكاري و افكار خودآيند منفي زندانيان بود.روش: طرح پژوهش حاضر نيمه‌آزمايشي با پيش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماري شامل كليه ي زندانيان مرد زندان شهرستان اردكان بود كه با استفاده از روش نمونه‌گيري در دسترس، 30 نفر به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفي در دوگروه 15 نفري (آزمايش و گواه) جايگزين شدند. هر دو گـروه قبل و بعد از اجراي پژوهش، به پرسشنامه هاي نگرش به بزهكاري فضلي (1389) و افكارخودآيند منفي هولان و كندال (1980) پاسخ دادند. پايايي پرسشنامه ي نگرش به بزهكاري براي نگرش مثبت به رفتارهاي بزهكارانه 0/71 و براي نگرش منفي به رفتارهاي بزهكارانه 0/77 گزارش شده و روايي محتوايي آن نيز مورد بررسي و تأييد قرار گرفته است. آلفاي كرونباخ پرسشنامه افكارخودآيند 0/97 و روايي آن نيز تأييد شده است. آموزش مديريت خودگوييِ مبتني بر افكار جنايي در 8 جلسه به اعضاي گروه آموزش داده شد، اما گروه گواه در طول اين مدت هيچگونه مداخله‌اي دريافت نكرد. در پايان نيز داده‌ها با روش تحليل كوواريانس چندمتغيري تحليل شدند.يافته ها: آزمون تحليل كوورايانس نشان داد كه پس از دريافت آموزش مديريت خودگويي مبتني بر افكار جنايي، نمرات شركت‌كنندگان گروه آزمايش در مرحله پس‌آزمون، در نگرش مثبت به بزه‌كاري و افكار خودآيند منفي كاهش و در نگرش منفي نسبت به بزهكاري به طور معني‌داري افزايش يافته بود. در حالي كه در گروه گواه تغيير معني‌داري در مرحله پس‌آزمون در مقايسه با مرحله پيش‌آزمون رخ نداده بود. به عبارتي ديگر، مقادير F نشان مي‌داد كه آموزش مديريت خودگويي مبتني بر افكار جنايي بر كاهش نگرش مثبت به بزهكاري (51/18 =F) و افكار خودآيند منفي (39/70 =F) و بر افزايش نگرش منفي به بزهكاري (38/92 =F) مؤثر واقع شده و فرضيه‌هاي پژوهش تأييد شدند (0/05 p).نتايج: آموزش مديريت خودگويي مي‌تواند به عنوان يكي از مداخلات مؤثر در خصوص كاهش نرخ جرم در زندانيان مورد استفاده قرار گيرد. همچنين، اگر در انتخاب محتواي آموزش‌هاي ارائه‌شده به زندانيان، مديريت خودگوييِ مبتني بر افكار جنايي در نظر گرفته شود، مي‌توان انتظار داشت كه از تمايل زندانيان نسبت به جرم كاسته شده و يكي از اهداف سازمان زندان‌هاي كشور كه همان اصلاح و تربيت زندانيان است، محقق گردد.