بررسي تأثير محلول‌پاشي سلنيوم بر رشد و خصوصيات فيزيولوژيكي ريحان (.Ocimum basilicum L) در خاك‌آلوده به آرسنيك

سميت فلزات سنگين تغييرات مورفولوژيكي، فيزيولوژيكي، بيوشيميايي و فراساختاري متنوعي را در گياهان ايجاد مي نمايد. به منظور ارزيابي تأثير محلول پاشي سلنيوم بر رشد و خصوصيات فيزيولوژيكي ريحان (.Ocimum basilicum L) در خاك ‌آلوده به آرسنيك، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تكرار اجرا شد. تيمارها شامل دو نوع خاك ‌آلوده و غيرآلوده به فلز سنگين آرسنيك (صفر و 4576 ميلي گرم در كيلوگرم) و سه سطح محلو ل پاشي سلنيوم (سلنات سديم) (صفر (شاهد)، 5 و 10 ميلي گرم در ليتر) بود. نتايج نشان داد كه غلظت 10 ميلي گرم در ليتر سلنات سديم داراي بيشترين اثر مثبت بر شاخص هاي ريخت شناسي و رشد رويشي گياه بود. كمترين مقدار كلروفيل a، كلروفيل b و كلروفيل كل (به ترتيب 2/11، 0/3 و 2/76 ميلي گرم بر گرم وزن ‌تر) و آنتوسيانين، فنول و فلاونوئيد (به ترتيب 1/03، 1/6 و 7/41 ميلي گرم بر گرم وزن خشك) در گياهان رشد يافته در خاك‌ آلوده به آرسنيك و بدون محلول پاشي سلنيوم مشاهده شد. بيشترين ميزان كلروفيل a، كلروفيل b و كلروفيل كل (به ترتيب 5/7، 0/9 و 6/83 ميلي گرم بر گرم وزن ‌تر) و آنتوسيانين، فنول و فلاونوئيد (به ترتيب 2/74، 7/69 و 7/41 ميلي گرم بر گرم وزن خشك) در گياهان پرورش‌يافته در خاك غيرآلوده به آرسنيك و محلول پاشي شده با بالاترين غلظت سلنيوم (10 ميلي گرم در ليتر) به ثبت رسيد. همچنين تيمار گياه ريحان با سلنيوم در خاك‌آلوده به آرسنيك موجب افزايش محتواي كاروتنوئيد، پرولين و قندهاي محلول در گياهان ريحان شد. با توجه به نتايج مطالعه حاضر، تيمار سلنيوم موجب تعديل اثرات مخرب تنش آرسنيك و افزايش تحمل گياه ريحان به شرايط تنش گرديد.