تحليل اثرات فعاليت هاي سيستم پايدار غذايي بر امنيت غذايي خانوارهاي روستايي استان آذربايجان غربي

يكي از بزرگ‌ترين چالش‌هاي فراروي بشريت، دستيابي به رژيم‌هاي غذايي سالم براي همه افراد با توجه به منابع‌طبيعي محدود در سطح جهاني است. پژوهش حاضر با هدف شناسايي و تحليل اثرات مهم‌ترين مؤلفه‌هاي تأثيرگذار سيستم غذايي بر ابعاد امنيت غذايي در قالب محيط غذايي و زنجيره تأمين مواد غذايي صورت پذيرفت. به‌لحاظ روش‌شناختي، اين تحقيق از نظر ميزان كنترل متغيرها، غيرآزمايشي و توصيفي، از نظر روش گردآوري داده‌ها، ميداني و درنهايت به‌لحاظ قابليت تعميم‌يافته‌ها، از نوع پيمايشي به‌شمار مي‌آيد. جامعه آماري اين پژوهش 304837 خانوار روستايي استان آذربايجان غربي مي‌باشد. با استفاده از فرمول كوكران تعداد 482 خانوار به‌روش نمونه‌گيري طبقه‌اي چندمرحله‌اي به‌عنوان حجم نمونه آماري انتخاب شدند. ابزار تحقيق شامل پرسشنامه‌اي است كه در سه بخش تدوين گرديده‌است. بخش اول، سؤالات مربوط به ويژگي‌هاي اجتماعي و اقتصادي خانوار، بخش دوم، سؤالات مربوط به امنيت غذايي در قالب ابعاد چهارگانه و درنهايت بخش سوم پرسشنامه سؤالات مربوط به فعاليت‌هاي سيستم غذايي پايدار در قالب محيط غذايي و زنجيره تأمين مواد غذايي تشكيل مي‌دهد. روايي محتوايي ابزار تحقيق با نظر پانل از كارشناسان و متخصصان در زمينه موضوع موردپژوهش مورد تأييد قرار گرفت. براي تعيين پايايي ابزار تحقيق، از ضريب آلفا كرونباخ استفاده شد كه مقدار آن براي بخش مربوط به سؤالات امنيت غذايي 74/0 و بخش مربوط به سؤالات فعاليت‌هاي سيستم غذايي 78/0 محاسبه گرديد. به‌منظور سنجش عملكرد فعاليت‌هاي سيستم غذايي بر ابعاد امنيت غذايي از روش تحليل حداقل مربعات جزئي (PLS) استفاده شد. نتايج در رابطه با آزمون اثر فعاليت‌هاي سيستم غذايي بر ابعاد امنيت غذايي نشان داد، مؤلفه قيمت و توان مالي مربوط به زير بخش محيط غذايي و مؤلفه ذخيره و توزيع مواد غذايي مربوط به زير بخش زنجيره تأمين مواد غذايي اثر منفي و معني‌داري بر ابعاد امنيت غذايي داشته‌اند اين در حالي است كه ساير مؤلفه‌هاي مورد ارزيابي اثر مثبت و معني‌داري بر ابعاد امنيت غذايي خانوارهاي روستايي منطقه موردمطالعه داشته‌اند. به‌طوركلي تمامي فعاليت‌هاي موردبررسي تبيين‌كننده 79% از تغييرات امنيت غذايي است.