بررسي پاسخ ارقام مختلف سويا به سطوح مختلف شوري در مرحله جوانه زني

به‌منظور بررسي اثر شوري بر جوانه‌زني ارقام سويا، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در آزمايشگاه بذر مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي مازندران در سال 1400 اجرا شد. تيمارها شامل 11 رقم سويا (ويليامز، صبا، تپور، ساري، امير، كاسپين، كوثر، كتول، سحر، تلار، نكادر) و چهار سطح شوري (صفر، 20، 40 و 60 ميلي‌مولار كلريد سديم) بود. تجزيه واريانس نشان داد كه اثر تيمارها و اثر متقابل آن‌ها بر تمام صفات در سطح احتمال يك درصد معني‌دار و با افزايش شوري، ميزان صفات كاهش معني‌داري يافت. مقايسه ميانگين اثر رقم بر درصد جوانه‌زني نشان داد كه در بين ارقام، درصد جوانه‌زني يكنواخت بوده و بيشترين ميزان در رقم كتول (83.3 درصد) مشاهده شد. مقايسه ميانگين اثرات متقابل شوري و رقم نشان داد كه بيشترين مقادير صفات در تركيب تيماري ارقام و غلظت صفر ميلي‌مولار مشاهده و با افزايش شوري، از ميزان صفات كاسته و كمترين مقدار آن‌ها در تركيبات تيماري ارقام و سطح 60 ميلي‌مولار بود. تجزيه خوشه‌اي، ژنوتيپ‌ها را در سه گروه قرار داد. آناليز همبستگي نشان داد كه تمامي ضرايب همبستگي مثبت و معني‌دار بوده و صفت سرعت جوانه‌زني بيشترين همبستگي را با صفات درصد جوانه‌زني (0.88) و وزن خشك كل (0.78) داشت. درصد جوانه‌زني به‌عنوان اولين صفت در مدل رگرسيوني صفت سرعت جوانه‌زني وارد و سهم قابل توجهي (0.77) از تغييرات آن را توجيه نمود. در بين ارقام مختلف، ارقام امير و صبا به عنوان ارقام متحمل و ارقام سحر و ويليامز به عنوان ارقام حساس شناخته شدند.