نظريۀ خودگفتماني و جايگاه آن در تجربۀ ديني

نظريۀ خودگفتماني به عنوان يك مفهوم و توانايي روان شناختي- فرهنگي در جريان گفتگو تأثير به سزايي دارد. جايگاه اين جريان درباره ساحت تجربۀ ديني مورد بررسي قرار خواهد گرفت. اين جريان، عالم درون فرد را مانند جامعه اي از موقعيت هاي نسبتاً مستقل، همچون يك منظره‌ خيالي، اما بر اساس عالم خارج در نظر مي گيرد و از جايگاهي فراتر و مشرف بر موقعيتهاي تصور شده به آن ها توجه مي كند. با وجود شرايط تأثيرگذار بر گفتگوي اديان، وجود يك پذيرش بي قيدوشرط در رويكرد كثرت گرايي، زودباوري و مسئلۀ تحميل در ارتباط با يك تجربۀ مفروض ديني، خودگفتماني در عين در برداشتن و تمركز بر تجربۀ من و ديگران، مي تواند پذيرش راحت تر و قانع كننده تري از آنچه كه تجربه كرده ام و آنچه كه مي توانست تجربه شود داشته باشد. همچنين با توجه به شرايط غيرمستقيم تأثيرگذار بر چگونگي وقوع تجربۀ ديني، آن مي تواند موقعيت هاي ديني دقيق، جزئي و واقعبينانه تري را تصور و آن ها را از منظر همه جانبه تر تحليل كند . در اولين گام، مي تواند با تجربۀ مبهم و پيچيده‌ منتسب به حقيقت دين در فرد، مواجهه واقعبينانه تري داشته باشد. دوم، ارتباط دادن هويت هاي ديني به موقعيت هاي متفاوت درون يك فرد است . سوم، تأثير آن بر شكوفايي ظرفيت معنوي فرد است. خودگفتماني اولويت هاي درون يك فرد و دليل اين اولويت يافتن ها، پيش فرض ها و اعتقادات اثبات شده ما را مورد توجه قرار مي دهد و با توجه به تأثيرپذيري ما از پيوند هاي عاطفي و اجتماعي، قضاوت واقع بينانه تري انتظار دارد. چهارم، يادگيري و توجه به تجربۀ تركيبيِ غالباً ديني در يك انسان است. پنجم، نقش آن در تحليل روان شناختي و فرهنگي تجربۀ ديني است. اين نظريه پديده ها را اجزايي از يك كل معنادار مي داند. در نهايت تجربيات خطاپذيرِ ديني فرض شده‌ يك فرد در طي اين جريان جزئي و عمقنگر مي توانند به يك جهت متعادلانه و منطقي تر تكامل يافته تبديل شوند.