نقد و تحليل نقش پوچي در زندگي از منظر توماس نيگل

پوچي از جمله مسائلي است كه همواره مورد توجه فلاسفه و نظريه پردازان مختلف بوده است. تامس نيگل از جمله اين فلاسفه محسوب مي شود. نيگل دو استدلال در دفاع از پوچي زندگي ارائه كرد. بر اساس استدلال نخست او، پوچي محصول فاصله پر ناشدني ميان آرزوهاي بشر (جهان مطلوب) و واقعيت بيروني (جهان بيروني) است. او در اين استدلال ادامه دهنده راه افرادي چون كامو (و پيش از او شوپنهاور و ديگران) بوده است. با اين حال، آنچه ديدگاه نيگل را حائز اهميت ميكند، استدلال دوم از پوچي است كه بر مسئله عقلانيت بشر استوار است. آيا انسان چنان است كه ميتواند عقلانيتي ثابت داشته باشد كه در احوالات مختلف قابل دفاع باشد؟ نيگل به اين سوال پاسخ منفي ميدهد. او معتقد است عقلانيت بشر، تنها از يك زاويه بشري قابل دفاع است و اگر انسان بتواند از خود جدا شود و از زوايه ديگري به خود نگاه كند (قابليت فراروي بشر) آنگاه خواهد يافت كه عقلانيتش چندان استوار و قابل اتكاء نيست و آنچه در مرحله نخست، عقلاني، ارزشمند و جدي مي يابد، با نگاه از بالا، چندان مطمئن و قابل اعتماد نيست. فقدان عقلانيت موجب فقدان ارزش ميشود، زيرا ارزشها بر يك بنيان عقلاني استوار ميشوند و اگر چنين بنياني در دسترس نباشد، ارزشها نيز نمي توانند مبتني بر امري ثابت باشند و اين وضعيت پوچي است. البته از نگاه نيگل، پوچي به خوبي خود، امر ناپسندي نيست بلكه نحوه زيست ما انسانهاست كه بايستي با آن كنار بيايم. فهم پوچي زندگي تنها از بار جديت زندگي ميكاهد و به ما ميگويد كه با رويكرد تساهل آميزتر و طنازانه تري با هستي مواجه شويم. نوع روش تحقيق توصيفي – تحليلي و بر مبناي مطالعات كتابخانه اي است.