اختيار از ديدگاه ملاصدرا و تعين ‌گرايي علي

اختيار از مهم ترين مسائلي است كه در فلسفه مطرح شده است. هر انساني با رجوع به ذات خود به بداهت اختيار را درك مي كند. اختيار به معناي توانايي موجود عاقلي است كه از ميان گزينه هاي متفاوت، يكي را انتخاب مي كند. ملاصدرا اختيار را با توجه به ادراك عقلاني و نفس انسان تبيين مي كند و معتقد است با توجه به اين امر انسان شرط امكان هاي بديل را داراست. اين در حالي است كه برخي مكاتب فلسفي مانند تعين گرايي علي، استدلال-هايي را مطرح كرده اند كه نافي شرط امكان هاي بديل است و بر اين اساس اختيار انسان را نفي مي كند. بنابراين در اين نوشتار سعي بر اين است با روش توصيفي تحليلي به مقايسه ديدگاه ملاصدرا و تعين گرايي در مورد اختيار و اراده پرداخته شود و مباني تعين گرايي نيز مورد بازبيني و بررسي قرار گيرد. بدين ترتيب به نظر مي رسد مباني تعين گرايي مانند قانون ضرورت علي و معلولي نمي تواند نافي اختيار در انسان باشد.