تحليل جايگاه فلسفي عقلانيت به منظور تبيين مصاديق آسيب و سلامت در حوزه امر به ‌معروف و نهي از منكر

پژوهش حاضر با هدف بررسي جايگاه عقلانيت در نظريه هاي فيلسوفان و تبيين مصاديق آسيب و سلامت در حوزه امر به معروف و نهي از منكر از اين منظر انجام شد. اين پژوهش از جمله پژوهش هاي كيفي است و با استفاده از روش گرندد تئوري با رويكرد تطبيقي ـ تحليلي انجام پذيرفت. حوزه پژوهش شامل تمامي اسناد علمي در حوزه فلسفه و دين بود كه نظرات فلاسفه در حوزه عقلانيت و مفاهيم مرتبط با فريضه ديني امر به معروف و نهي از منكر در آنها قابل استخراج بود.ابزار گرداوري اطلاعات شامل فيش برداري مرتبط با مفهوم عقلانيت و امر به معروف و نهي از منكر بود. در مرحله نخست از متون مرتبط با موضوع، جملات مرتبط با هدف اصلي پژوهش انتخاب و كدگذاري شدند. مفهوم عقلانيت در 340 كد از ديدگاه 93 فيلسوف و انديشمند تدوين گرديد. در مرحله دوم از ميان اين كدهاي باز، محقق 153 كد انتخابي را با عنوان «عقل، عاقل و عاقلانه» برگزيد. در مرحله سوم مقوله هاي انتخابي مفهوم امر به معروف و نهي از منكر با كدهاي انتخابي مرحله دوم مورد مطالعه و تطبيق قرار گرفتند و بر اساس همسويي و ناهمسويي با نظرات فلاسفه در جدول طبقه بندي گرديدند. براي تجزيه و تحليل داده ها از روش پيشنهادي استراوس و كوربين استفاده گرديد. نتايج نشان داد مفاهيم امر به معروف و نهي از منكر از جمله كفايت تشخيص عقلي، امر و نهي كردن، وظيفه حاكميت، احساس مسئوليت، وظيفه انساني، تغيير و پيشرفت، وجوب شرعي، خير بشريت، حفظ امنيت، تعامل مردم و دولت، ساختار دولتي، پيروي از قانون و ... با نظرات فيلسوفان همسويي داشته و آنها را عقلاني تشخيص داده اند. همچنين مفهوم امر به معروف و نهي از منكر در چهار مقوله قانون، دين، سياست و پيشرفت آسيب شناسي شد. فروكاهي، تفكيك جنسيتي و امتيازي كردن از جمله آسيب ها بودند.