بازآفريني فضايل شاهي سياستنامه خواجه نظام‌الملك در آثار تاريخ‌نويسان عصر صفوي (907-1136ق.)

با استقرار حكومت صفوي (907 ق.)، تاريخ‌نويسان عصر در فضاي فكري و گفتمان جديد، وظيفه‌اي را به عهده گرفتند كه تاريخ‌نويسان پيش‌ از اين، كمتر به آن پرداخته بودند و آن به كارگيري فضايل شاه‌آرماني سياستنامه‌‌ها، براي مشروعيت‌بخشي به پادشاهان هم عصرشان بوده است. از ويژگي‌هاي اصلي سياستنامه‌ها يا سيرالملوك‌ها، يكي از حوزه‌هاي اصيل فكرى در انديشه سياسى ايران دوران اسلامي، به‌خصوص در دوران ميانه، توجيه‌گرى سياسى و مشروعيت بخشي و تاييد حكومت‌ها و شاهان عصر بوده است. اين آثار با توجه به شرايط تاريخى ـ سياسى ظهور آن‌ها، خصايص ويژه‌اى داشته و به منظور راهنمايى عملى امير يا سلطان خاص نوشته شده‌اند. پژوهش حاضر در پي آن است كه تاريخ‌نويسان عصر صفوي كدام يك از فضايل شاه‌آرماني سياستنامه نظام‌الملك، از منابع اصيل طرح و انتقال انديشه شاه‌آرماني در دوره ميانه را براي توصيف پادشاه هم عصرشان به كار برده‌اند؟ و اهداف تاريخ‌نويسان از توجه به آثار سياستنامه‌اي چه بوده است؟ يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه تاريخ نويسان اين عصر تحت تاثير سنت‌هاي فكري ايراني و زمينه‌هاي تاريخي، جهت مشروعيت‌بخشي به سلاطين صفوي از فضايلي چون برگزيده بودن، ايجاد كننده امنيت، بوجود آورنده سعادت و نيكبختي، عدالت و دادگري، دينداري و حمايت از دين، سياست و اداره امور، دانش نظامي و دارا بودن صفات ظاهري شايسته را به صورت غير دستوري و انتسابي استفاده كرده‌اند. هدف اصلي اين پژوهش كه با روش توصيفي - تحليلي و بهره‌گيري از منابع تاريخي عصر صفوي نگاشته شده، بازآفريني فضايل شاه‌آرماني يكي از مهم‌ترين سياستنامه‌‌هاي دوران اسلامي در آثار تاريخ‌نويسان عصر صفوي است.