ارزيابي ايمني لرزه‌اي خانه‌هاي تاريخي شهر تبريز مطابق دستورالعمل‌هاي DPCM ايتاليا، مورد مطالعاتي: خانه علي مسيو

هر ساله چندين بناي تاريخي به دليل بلاياي طبيعي از جمله زلزله در معرض خطر آسيب قرار مي‌گيرند. حياتي‌ترين اقدام قبل از تقويت و مرمت بناهاي تاريخي، ارزيابي ايمني لرزه‌اي آن‌ها جهت شناسايي ضعف‌هاي موجود است. ايتاليا از اولين كشور‌هايي است كه به منظور ارزيابي بناهاي تاريخي دستورالعملي اختصاصي تحت عنوان «دستورالعمل‌هاي ايتاليا جهت ارزيابي و كاهش خطر لرزه‌اي» (DPCM) منتشر كرده است. اين دستورالعمل شامل سه سطح ارزيابي است و همچنين براي سه دسته از بناهاي مختلف كاربرد دارد. نتايج محاسبات دستي اين دستورالعمل (سطح اول) در كوتاه‌ترين زمان ممكن مي‌تواند وضعيت كلي بنا را جهت انجام فعاليت‌هاي مرمتي نشان دهد. در كشور ما ايران، چنين دستورالعملي درخصوص بناهاي تاريخي موجود نيست، بنابراين در اين مطالعه پژوهشي جهت اعلام نياز به توسعه‌ي دستورالعملي جهت ارزيابي بناهاي تاريخي در ايران، وضعيت ايمني خانه تاريخي علي مسيو شهر تبريز در حالت حد نهايي (SLU)و حالت حد آسيب‌پذيري (SLD) بر اساس محاسبات دستي و محاسبات عددي پيشنهاد‌شده در دستورالعمل DPCM ايتاليا مورد بررسي قرار گرفت. آناليز پوش‌آور بنا (مدل‌سازي عددي) بر اساس مدل‌سازي سه‌بعدي به روش قاب معادل در نرم‌افزار 3MURI.13 انجام شد. براساس يافته‌هاي حاصل از هر دو سطح ارزيابي، مقايسه بين نتايج به‌دست آمده انجام شد. در نتيجه، داده‌هاي حاصله از هر دو سطح ارزيابي خانه تاريخي علي مسيو نشان داد كه اين بنا در حالت حد نهايي ايمن نمي‌باشد، اما در حالت حد آسيب‌پذيري ايمني مناسبي را نشان مي‌دهد. علاوه بر اين، نكته قابل توجه نتايج به‌دست آمده اين بود كه محاسبات دستي ارائه‌شده در دستورالعمل ايتاليا محافظه‌كارانه‌تر عمل مي‌كند به دليل اين‌كه مقدار شاخص ايمني و مقاومت برشي بناها را كم‌تر از مقادير به‌دست آمده از محاسبات عددي ارائه مي‌دهد. اما اين نكته قابل ذكر است كه روشي مفيد و كاربردي پيش از انجام فعاليت‌هاي مرمتي است.