بررسي تطبيقي مؤلفه‌هاي حس مكان در پل‌هاي تاريخي ايران، مورد مطالعاتي: پل‌ها در مسير زاينده‌رود از سرچشمه تا تالاب

با توجه به پيدايش موضوع حس مكان و اهميت افراطي به مسائل عيني و عملكردي در دوره مدرن، حركتي متضاد صورت گرفت و نظريه‌پردازان بيش‌تر به سمت‌وسوي عوامل انساني و معنايي معطوف شدند. موضوعات حس مكان كه سهل و آسان به نظر مي‌رسد كم‌تر به‌صورت مستقيم مورد تحليل قرار گرفته است. هدف از اين مطالعه تأثير مؤلفه‌هاي حس مكان بر پل‌هاي تاريخي در مسير زاينده‌رود از سرچشمه تا تالاب و ارائه تفاوت‌هاي آن‌هاست. اين تحقيق با روش تركيبي و با رويكرد كيفي در كمي لانه به لانه و از نوع بهره‌‌وري توسعه‌‌اي- كاربردي، ابتدا به جمع‌آوري اطلاعات كتابخانه‌اي با تكنيك اسنادي در ارتباط با موضوع پرداخته مي‌شود، سپس از تكنيك مصاحبه براي تدقيق مؤلفه‌هاي به‌دست ‌آمده در مباني نظري استفاده مي‌شود. مؤلفه‌هاي استخراج‌شده در پرسش‌نامه با طيف ليكرت تدوين شده و بين ساكنين توزيع شده است. تحليل مصاحبه با استفاده از نرم‌افزار Atlasti و نتايج پرسش‌نامه با نرم‌‌افزارهاي SPSS و مدل‌سازي PN با استفاده از نرم‌‌افزار JMP صورت پذيرفت و مورد تحليل قرار گرفت و از آماره‌هاي توصيفي و استنباطي در تحليل نتايج استفاده مي‌شود. از نتايج رگرسيوني، ميانگين ضريب تعيين‌هاي پل‌هاي تاريخي، اين‌گونه استنباط مي‌شود كه همواره مراتب حس مكاني در برهه‌هاي تاريخي از مؤلفه‌هاي مشخصي براي ايجاد حس مكان در پل‌ها به‌عنوان يك فضاي شهري بهره گرفته مي‌‌شده است، اما نكته حائز اهميت، كه توجه به كالبد و تزئينات درگذر زمان شايد نقش بيش‌تري در ايجاد احساس تعلق مكاني داشته باشد زيرا مؤلفه فضاي سبز، سهولت دسترسي با مقدار 000.‏1 بيش‌ترين سهم عاملي را در حس مكان پل‌ها دارند و كم‌ترين مربوط به تنوع فضايي با مقدار 274.‏0 است. همچنين ابعاد ايجاد حس مكان در پل‌‌هاي تاريخي زاينده‌‌رود از سرچشمه تا تالاب، به چهار دسته كالبدي- فضايي، عملكردي- كالبدي، ادراكي- ارتباطي و اجتماعي- ارتباطي تقسيم مي‌‌شود و بيش‌ترين تأثير را بعد اجتماعي ارتباطي بر ايجاد حس مكان در پل‌‌هاي مورد مطالعه دارد.