تبيين بي‌‌عدالتي‌‌هاي اجتماعي در آموزش معماري ايران مبتني بر نظريه تعليم و تربيت انتقادي

تعليم‌‌و‌‌تربيت انتقادي، كاربست نظريه‌ي انتقادي در آموزش است. متفكران تعليم‌‌و‌‌تربيت انتقادي به اين امر توجه مي‌‌كنند كه چه كساني كنترل فرآيندهاي تعليم‌‌و‌‌تربيت را بر عهده دارند. به باور آنان تعليم‌‌و‌‌تربيت، نهاد مدرسه و برنامه‌ي درسي، فراتر از امور آكادميك بوده و داراي وجوه سياسي، اجتماعي، اقتصادي و تربيتي است. به‌كارگيري آموزه‌‌هاي تعليم‌‌و‌‌تربيت انتقادي در آموزش معماري، روابط ميان دانش، قدرت و تعليم را در حوزه معماري زير سوال مي‌‌برد. اين نوع آموزشِ معماري با نيت رهايي‌‌بخشي از سلطه فرهنگي بوده و معتقد است كه عمل آموزش معماري، عملي سياسي و فرهنگي است. بنابراين آموزش را در رابطه با جامعه بزرگ‌تر بررسي مي‌‌كند تا دموكراسي را از طريق توسعه حرفه انتقاديِ معماري پيشرفت دهد. در اين راستا پژوهش حاضر تلاشي جهت جستجو و تفسير مصداق‌هاي بي‌‌عدالتي در آموزش دانشگاهي معماري ايران با تكيه بر نظريه‌ي تعليم‌‌و‌‌تربيت انتقادي است و اين پرسش را مطرح مي‌‌كند كه آيا مي‌‌توان آموزه‌‌هاي پداگوژي انتقادي را در آموزش معماري ايران به كار بست. اين پژوهش ذيل پارادايم رهايي‌‌بخشي و با تكيه بر منابع كتابخانه‌‌اي، بي‌‌عدالتي‌‌ها در آموزش معماري ايران را در سه بخش «بي‌‌عدالتي‌‌ها در پذيرش و ورود به آموزش معماري»، «بي‌‌عدالتي‌‌ها در فرآيند آموزش معماري» و «بي‌‌عدالتي‌‌ها در هدف و محتواي آموزش معماري» بررسي مي‌‌كند. در پايان نتيجه‌‌گيري مي‌‌شود كه برخي مباحث پداگوژيِ انتقاديِ معماري علي‌‌رغم تفاوت‌‌هاي بستر فرهنگي، در آموزش معماري ايران قابل طرح بوده و مي‌‌توان با رويكرد رهايي‌‌بخشي به نقد آنان پرداخت.