آزادي سياسي، توسعه انساني و پايداري محيط زيست در ايران

پايداري محيط زيست به عنوان رويكردي براي توسعه؛ امكان برآورده شدن نيازهاي نسل حاضر بدون به خطر انداختن قابليت نسل‌هاي آينده را ممكن مي‌سازد. اين رويكرد به حفظ منابع طبيعي، تنوع زيستي، كاهش تأثيرات منفي بر محيط زيست، بهبود كيفيت زندگي انسان‌ها و توسعه اقتصاد پايدار كمك مي‌كند. به طور ساده پايداري محيط زيست به معناي تعادل بين توسعه اقتصادي، پايداري اجتماعي و حفظ محيط زيست است. دستيابي به پايداري محيط زيست، نيازمند شناسايي و تعيين عوامل موثر بر آن است. بنابراين هدف اصلي مطالعه حاضر بررسي اثر آزادي سياسي و توسعه انساني بر پايداري محيط زيست با توجه به سه شاخص ردپاي اكولوژيك، دي اكسيد كربن و عملكرد محيط زيست در ايران طي دوره زماني (2022 - 1990) با استفاده از روش حداقل مربعات معمولي پويا (DOLS) مي-باشد. در اين پژوهش، براي بررسي فرضيه زيست محيطي كوزنتس از شاخص توسعه انساني كه بعد اقتصادي و اجتماعي توسعه را در بر مي‌گيرد استفاده شده است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه شاخص توسعه انساني اثر منفي و آزادي سياسي اثر مثبت و معناداري بر پايداري محيط زيست دارند. از طرفي آزمون فرضيه كوزنتس نيز نشان داد كه مجذور شاخص توسعه انساني اثر مثبت و معناداري بر پايداري محيط زيست دارد؛ در نتيجه براساس اين فرضيه رابطه U معكوس ميان شاخص توسعه انساني و پايداري محيط زيست در اين مطالعه مورد تأييد است. ساير نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه مصرف انرژي اثر منفي، نرخ شهر نشيني و باز بودن تجاري اثر مثبت و معناداري بر پايداري محيط زيست در بلندمدت دارند.