مطالعه تطبيقي الگوي ساختاري مشابه در الواح چوبي سده‌هاي چهارم و پنجم هجري (مورد پژوهي: الواح چوبي موجود در موزه تخت جمشيد شيراز، مجموعه رابنو، موزه عربي قاهره با تاريخ 363 ه.ق و موزه ملي ايران با تاريخ 520 ه.ق)

امروزه چند لوح چوبي متعلق به مزار امام علي(ع) كه به دستور عضد الدوله ديلمي ساخته شد(363 ه.ق) در موزه‌­هاي جهان نگهداري مي­‌شود؛ اما يك لوح چوبي ديگر مربوط به همين دوره كه در موزه تخت جمشيد شيراز وجود دارد، داراي الگوي مشترك در ساختار و كتيبه­‌هايي با مضمون مشابه با اين آثار مي‌­باشد و حاوي محتواي شيعي توأم با حمايت او هستند. علاوه بر اين آثار، يك لوح چوبي با تاريخ ساخت 520 ه.ق در موزه ملي ايران وجود دارد كه داراي اشتراكاتي با آثار مورداشاره است. هدف از انجام اين پژوهش بررسي اصول الگوي ساختاري و كتيبه‌­هاي اين آثار و تطبيق آن‌ها با يكديگر است. سؤالات هم عبارت‌اند از:1. اين آثار چوبي داراي چه ساختاري در طراحي و كتيبه‌­ها هستند؟ 2. اصول ساختاري طراحي و كتيبه­‌هاي اين آثار تا چه اندازه به هم شباهت دارند؟ روش تحقيق توصيفي-تحليلي با رويكرد تطبيقي مي‌باشد و شيوه جمع­‌آوري اطلاعات كتابخانه‌­اي، اسنادي و ميداني با استفاده از ابزار فيش و عكاسي است. روش تجزيه‌وتحليل اطلاعات كيفي است. نتايج نشان داد آثار چوبي نام‌برده ازنظر ساختار و تركيب­‌بندي از الگوي مشترك پيروي مي­‌كنند و تركيب­‌بندي آن‌ها به شكل محرابي است. در تمامي آثار موردبررسي از نقوش گياهي برگرفته از دوران ساساني استفاده‌شده است. همچنين كتيبه‌­هايي به خط كوفي ساده با مضامين و طراحي مشابه وجود دارد. سبك و متن كتيبه‌هاي الواح چوبي موردبررسي را مي‌توان با تاريخ مشابه در لوح چوبي موجود در موزه ملي ايران با تاريخ متأخرتر مشاهده كرد كه نشان‌دهنده ادامه و حفظ سبك حكاكي روي چوب توسط هنرمندان است. بيشترين وجه اشتراك در لوح چوبي موجود در موزه تخت جمشيد شيراز و لوح چوبي موجود در مجموعه رابنو ديده مي‌­شود و تنها وجه افتراق آن‌ها استفاده از كتيبه‌­هاي بيشتر در لوح چوبي مجموعه رابنو است. با توجه به متن مشترك كتيبه الواح چوبي متعلق به مزار امام علي(ع) با لوح چوبي موجود در موزه تخت جمشيد شيراز، مي­‌توان نتيجه گرفت كه لوح چوبي موزه تخت جمشيد هم جزئي از همان مجموعه ارزشمند است.