علل و گونه‌هاي تأكيد امام‌ رضا(ع) بر امامت جوادالائمه(ع)

حيات امام جواد(ع) به‌سبب پديده‌هايي، از ديگر امامان ممتاز است؛ زيرا در عصر پدر و جد بزرگوارش، عقايدي در بين شيعيان ايجاد شد كه عده‌اي را از حق منحرف كرد و آنان را به باطل كشاند و موجب نپذيرفتن امامت ايشان گرديد و شبهاتي را در اين زمينه به‌وجود آورد. مقاله‌ حاضر به شيوه‌ توصيفي‌ـ تحليلي، ضمن برشمردن شبهات واردشده در اين امر، به رفتار امام رضا(ع) و گونه‌شناسي مقابله‌ ايشان در برخورد با شبهات مي‌پردازد. تحقيقات نشان داد كه سه جريانِ تفكرِ «وقف» از زمان امام هفتم، به معناي «پايان يافتن امامت در ولايت امام كاظم(ع)» از يك سو، «ايجاد شبهه براي عقيم بودن امام رضا(ع)» از سوي ديگر، و نيز «هفت‌سالگي امام جواد(ع) در هنگام شهادت پدر»، به‌شدت موجب ترديد در بين شيعيان شد و اين امر، زمينه‌سازي لازم را به‌وسيله‌ امام هشتم مي‌طلبيد. امام رضا(ع) با گونه‌هايي همچون بشارت درباره‌ ولادت امام جواد(ع)، معرفي و نص بر امامت جوادالائمه(ع) به عنوان امام بعدي، رضايت به انجام «قيافه‌شناسي»، ارجاع شيعيان به امام جواد(ع) در پاسخ به سؤالات، ردّ شبهات واقفيه با دلايل قرآني و عقلي و نمونه‌هاي ديگر، در پي پاسخ‌گويي به شبهات برآمدند.