مطالعه مقايسه اي تجسم اعمال در تفسير الميزان و تفسير المنير

يكي از موضوعاتي كه در تفاسير مختلف مورد بررسي قرار گرفته است، بحث تجسم اعمال است. دو مفسر معاصر، علامه طباطبايي و دكتر زحيلي نيز در تفسير خود به اين موضوع پرداخته و تكويني يا قراردادي بودن جزاي اعمال را بر اساس ديدگاه خود تبيين كرده‌اند. دكتر زحيلي در آثار خود، بحث تجسم اعمال را با عنوان مستقلي مطرح نكرده است، اما در ميان مطالب تفسير المنير، دو ديدگاه درباره تجسم اعمال ارائه داده است كه عبارت‌اند از: حضور عمل در قيامت به‌عنوان كيفر و پاداش كه همان تجسم اعمال است و قرار دادي بودن پاداش و كيفر اعمال. علامه طباطبايي نيز در تفسير الميزان، با نقد و بررسي ديدگاه‌هاي مختلف، مسئله تجسم اعمال و رابطه تكويني بين عمل دنيايي و ظهور و حضور اين عمل درآخرت را به‌عنوان پاداش يا كيفر اعمال اثبات كرده است. وي درنهايت آياتي را كه به پاداش وكيفر قراردادي اشاره دارند، تأويل كرده است و آن‌ها را مناسب با درك و فهم مردم زمان نزول دانسته است. روش اين پژوهش توصيفي – تحليلي است و بر اساس تفسيري كه علامه ارائه داده‌اند مي‌توان دريافت كه تجسم اعمال هيچ محذور عقلي‌اي ندارد.