بررسي سبكي و محتوايي نسخه خطي ديوان نامي كرمانشاهي

زمينه و هدف: ميرزامحمّد نامي كرمانشاهي از شاعران نامدار قرن سيزدهم است. در اين جستار كوشش شده است به اين پرسش پاسخ داده شود كه چه مواردي باعث بروز خصوصيات شعري در سبك او شده است؟ بررسي سبكي و محتوايي ديوان شاعر بر اساس نسخ موجود از سه منظر فكري، زباني و ادبي هدف اين مقاله بوده است. روش مطالعه: در نگارش اين مقاله از روش توصيفي-تحليلي و كتابخانه اي استفاده شده است. يافته ها: با بررسي ديوان نامي كرمانشاهي ميتوان به اين ويژگيها بعنوان خصايص شعري درسبك او اشاره كرد: 1-ويژگيهاي بارز زباني: الف-ويژگيهاي آوايي: عدم تنوع وزني، لغزشهاي وزني، كثرت اشعار بدون رديف نسبت به اشعار مردف در تمامي قالبها به استثناي غزليات، توجه و بهره گيري از آرايه هاي بديع لفظي. ب-ويژگيهاي واژگاني: كثرت واژه هاي عربي، بهره گيري از لغات عاميانه، واژه سازي و تركيب سازي، استفاده از واژه هاي امروزي. ج-ويژگيهاي نحوي: عدم تطابق نهاد و فعل، افعال كهن، دو حرف اضافه براي يك متمم، حروف اضافۀ قديمي، مطابقت صفت و موصوف. 2-ويژگيهاي بارز ادبي: انواع جناس، انواع تكرار، مراعات النظير، متناقض نما، تمثيل، تلميح، تشبيه، استعاره، مجاز و كنايه. 3-ويژگيهاي بارز فكري: مفاهيم و آموزه هاي قرآن و حديث، عرفان معتدل، مدح، مرثيّه و توصيف، اصطلاحات و باورهاي نجومي، اصطلاحات مربوط به موسيقي، تعابير علمي، بيماريها. نتيجه گيري: پنج نسخه خطي از ديوان ايشان شناسايي شده است كه مبناي بررسي در اين جستار بوده اند. ديوان او شامل قصايد، غزليات، قطعات، مادّه تاريخها، رباعيات و دو مثنوي و يك ترجيع بند است. بكارگيري صنايع ادبي و خلق تصاوير زنده و شاعرانه از ويژگيهاي كلّي اشعار اوست. جز چند مورد، توجّه زيادي به قافيه، مخصوصاً قافيه هاي طولاني ندارد. ارادت او به خاندان اهل بيت (ع) در بيشتر اشعارش ديده ميشود.