بررسي اشعار سيمين بهبهاني بر اساس نظريۀ اضطراب تأثير و بدخواني خلاقانۀ هارولد بلوم

زمينه و هدف: بررسي نظريه هاي ادبي در ادبيات فارسي، بويژه شعر، همواره از تازگي برخوردار بوده است. شعر فارسي بي‌ترديد قابليت بررسي و تطبيق با نظريه هاي مدرن را داراست. نظريۀ «اضطراب تأثير» و در پي آن «بدخواني خلاق» از هارولد بلوم (Harold bloom) نظريه پرداز و منتقد معروف امريكايي كه در زمينۀ شعر مطرح شده و بر رابطۀ ديالكتيك بين شاعران و ارتباط ستيزه جويانۀ شاعران متأخر با شاعران گذشته تأكيد دارد، با شعر فارسي بويژه شعر معاصر ارتباطي قوي دارد. اشعار سيمين بهبهاني بعنوان يكي از اصليترين شاعران نوگرا و متفاوت‌انديش معاصر در عناصري چون زبان، ساختار و معنا با اين نظريه ها كاملاً قابل ‌بررسي است. هدف نگارنده در اين مقاله، اثبات تطبيق اشعار بهبهاني با نظريۀ بلوم است كه در سطوح زبان، ساختار و معنا بررسي خواهد شد. روش مطالعه: روش مطالعه در اين پژوهش تحليلي-توصيفي است. يافته ها: نظريۀ اضطراب از تأثير و بدخواني خلاق مستقيماً در باب شعر ارائه شده و درصدد بيان و اثبات موضعگيريهاي آگاهانۀ شاعران جديد در برابر شاعران قديم است. اين موضعگيريها موجب تولد شيوه و سبكي جديد ميشود كه ضمن برخورداري از زبان و فضاي اشعار گذشتگان، راهي نو و متفاوت را رقم ميزند. نظريه هاي بلوم دقيقاً و كاملاً در اشعار بهبهاني مصداق داشته و قابل بررسي و تطبيق است. نتيجه گيري: هر دو نظريۀ هارولد بلوم در اشعار سيمين بهبهاني قابل تعميم و بررسي است. نويسنده با بيان و معرفي كامل نظريه ها و ارائۀ نمونه هاي قابل ‌توجهي از اشعار شاعر، انطباق آنها را به خوبي و بطور مستند نشان داده است.