بازتاب نيازهاي بنيادين انسان در اشعار مهدي حميدي شيرازي و فريدون مشيري با تكيه بر نظريۀ انتخاب ويليام گلسر

زمينه و هدف: بي‌ترديد دغدغۀ هر انساني در زندگي رسيدن به دنياي مطلوبي است كه آن را در ذهن خود ميپروراند و براي دستيابي به آن، در صدد رفع موانع برمي‌آيد. از جمله موانعي كه با برداشتن آن رسيدن به زندگي مطلوب ميسر خواهد شد، نيازها هستند. لذا اين انگيزه انسان را به سوي شناخت و ارضاي نيازهايش راهبر خواهد شد. ويليام گلسر از روانشناساني است كه نظريه اي مبتني بر كنترل دروني، به نام نظريۀ انتخاب را ارائه داده و در آن پنج نياز بنيادين انسان را كه شامل بقا، عشق، قدرت، آزادي و تفريح است مطرح نموده و معتقد است هر رفتاري كه از انسان سر ميزند در جهت ارضاي اين پنج نياز است. با توجه به رابطۀ عميق ادبيات غني فارسي و علم روانشناسي ميتوان آثار ادب فارسي را بر اساس نظريه هاي مطرح دنيا مورد تحليل و بررسي قرار داد. هدف از اين تحقيق بررسي نيازهاي بنيادين انسان در اشعار مهدي حميدي شيرازي و فريدون مشيري با تكيه بر نظريۀ انتخاب گلسر ميباشد. روش مطالعه: پژوهش حاضر مطالعه اي نظري است كه با ابزار فيش‌برداري و مراجعه به منابع كتابخانه اي، به روش توصيفي-تحليلي انجام شده است. جامعۀ مورد مطالعه كتاب اشك معشوق، مجموعه اشعار حميدي شيرازي از انتشارات صداي معاصر و بازتاب نفس صبحدمان، كليات اشعار فريدون مشيري از نشر چشمه است. يافته ها: مطالعۀ اشعار حميدي شيرازي و مشيري نشان ميدهد نياز عشق بيش از ساير نيازها در اشعارشان نمود يافته است. همچنين شواهدي مبني بر نياز بقا، قدرت، آزادي و تفريح در اشعار دو شاعر قابل ‌مشاهده است كه بيانگر توجه آنها به ارضاي اين نيازها در انسان بوده است. در شعر حميدي با توجه به صراحت گفتارش، و آنچه خود در باب دلدادگيش بيان داشته، اين نتيجه حاصل ميشود كه پرداختن به هر يك از نيازها و ارضاي آنها اغلب در گرو توفيق او در روابط عاشقانه اش بوده است؛ در مقابل مشيري در بيان احساسات و ابراز نيازهاي دروني از دايرۀ منِ شخصي شاعر فراتر رفته و ارضاي هر نياز را براي همگان بايسته و شايسته ميداند. نتيجه گيري: حميدي شيرازي و مشيري در آفرينش آثار منظوم خود، تحت تأثير عواملي بودند كه ارتباط مستقيم با درونيات آنها داشته و همين امر سبب شده نيازهاي بنيادين انسان در اشعارشان مجال بروز يابد.