آسيب شناسي مقالات علمي-‌پژوهشي در حوزۀ مثنوي‌پژوهي از سال 1380 تا سال 1392

زمينه و هدف: يكي از معيارهاي پيشرفت توليد علم در جوامع دانشگاهي، نوشتن مقالۀ علمي-پژوهشي است. انتشار مقالات علمي-پژوهشي در دوره معاصر، فرصتي مناسب براي به اشـتراك گذاشتن يافته هاي پژوهشگران و آگاهي مخاطبان از تازه ترين دستاوردهاي علمي است. برغم رشد كمّي انتشار اينگونه مقالات در دهه اخير، به ارزيابي و نقد آنهـا توجه كافي نشده است. در رشتۀ زبان و ادبيات فارسي نيز يكي از زمينه هاي تحقيق و تفحص، بررسي متون بزرگان عرفان و تصوف مانند حافظ، سنايي، و مولوي است. در اين ميان مولوي از جمله اشخاصي است كه دربارۀ آرا و افكارش، محققان زيادي قلمفرسايي كرده اند و ديدگاههاي او را با توجه به آثارش نشان داده اند. از ميان آثار مولوي، كتاب مثنوي معنوي او جايگاه ويژه اي در شناساندن افكار مولوي دارد و مقالات فراواني دربارۀ مثنوي نوشته شده است. هدف اين جستار، نقد و بررسي و آسيب شناسي اين آثار با توجه به حجم زياد آنها است. روش مطالعه: در اين مقاله 355 مقالۀ علمي-پژوهشي منتشرشده در مورد مثنوي، در نشريات مختلف دانشگاهي و غيردانشگاهي به زبان فارسي از سال 1380 تا 1392، با روش توصيفي-تحليلي به دو صورت زمان چاپ و موضوع مقالات مورد نقد، بررسي و طبقه بندي قرار گرفته است و نقاط ضعف اين مقالات از لحاظ ساختار بررسي شده است. يافته ها: در بسياري از اين مقالات كاستيها و معايبي از قبيل ناهماهنگي عنوان با محتوا، نامتناسب بودن چكيدۀ مقاله، بيتوجهي و يا كم توجهي به پيشينۀ تحقيق، بكارگيري زبان نامناسب، توصيفي و سطحي بودن مقالات، عدم رويكرد به پژوهشهاي تحليلي، تكراري بودن موضوع، و تحميل معنا به متن وجود دارد. نتيجه گيري: از بررسي آسيبهاي ذكرشده، اين نتيجه حاصل ميشود كه عليرغم كميت زياد مقالات درباره مثنوي مولوي در بازۀ زماني 1380 تا 1392، كيفيت اين مقالات در وضع چندان مطلوبي نيست و از آنجا كه پاره اي از اين آسيبها گريبانگير مقالات چاپ‌شده در مجلاّت دانشگاهي و علمي-پژوهشي نيز هست، اميد است با اجراي رويكرد هاي اصلاحي و دقّت بيشتر مجلاّت در پذيرش و چاپ آثار، مقالات حوزه مثنوي از كيفيت بهتري برخوردار گردند.