تحليل و بررسي پيوند بينامتنيت با روايت مدرن در «بوف‌ كور» و «همنوايي شبانۀ اركستر چوبها»

زمينه و هدف: مدرنيسم را ميتوان يكي از مهمترين مكاتب ادبيات داستاني معاصر به شمار آورد. وجه افتراق اصلي مدرنيسم با مكاتب قبل از آن از جمله رئاليسم، پناه بردن شخصيتهاي داستان به دنياي درون است تا جايي كه ميتوان گفت نويسندۀ مدرن به جاي روايت جهان بيروني و حوادث و رخدادهاي اطراف، تحوّلات و درگيريهاي روحي و ذهني شخصيتهاي داستان را مورد توجه قرار ميدهد و به نمايش ميگذارد و با شكستن ساختار روايي و خطي و به كمك جريان سيال روايت، تكثر راوي و... داستان را در خط سيري از رمانهاي گذشته، مؤلفه هاي گسستگي، سرگرداني، مرگ‌انديشي، اصالت فرد، تغيير در اصول اخلاقي و... جلو ميبرد. هدف اصلي اين جستار بررسي مؤلفه هاي مدرنيسم در رويكرد بينامتني در دو اثر داستاني بوف ‌كور از صادق هدايت و همنوايي شبانۀ اركستر چوبها اثر رضا قاسمي ميباشد. روش مطالعه: روش تحقيق در اين مقاله، توصيفي-تحليلي بر مبناي يافتن مؤلفه هاي مدرنيستي به روش بينامتنيت در بررسي تطبيقي دو رمان همنوايي شبانۀ اركستر چوبها و بوف‌ كور بصورت كتابخانه اي و با استفاده از تكنيك تحليل محتوا ميباشد. يافته ها: دو داستان مدرن بوف كور و همنوايي شبانۀ اركستر چوبها گزاره هايي چون اصالت فرد، پوچ‌انگاري، هويت‌باختگي، از هم گسسته شدن نظام روايي، جريان سيال ذهن را مورد استفاده قرار داده اند. نتيجه گيري: در داستان بوف ‌كور هدايت به گسستن نظام زباني و مكاني رويدادها علاقه دارد. تكنيكهايي چون جريان سيال ذهن، تودرتويي و دور باطل، تداعيهاي ذهني وهم‌آلود و ادغام خاطرات و زمان گذشته، حال و آينده به شكل هذيان‌وار از جمله شگردهاي داستاني او در بوف‌ كور است كه در تحليلي بينامتني ميتوان اين طرح روايت را در داستان همنوايي شبانۀ اركستر چوبها نيز مشاهده نمود.