بررسي شگردهاي طنزپردازي در اشعار طنز اكبر اكسير

زمينه و هدف: طنز از انواع فرعي ادبيات و زادۀ اعتراض است و آيينه اي است كه نظارگان، چهرۀ هر كس جز خود را در آن ميبينند. طنز تصوير هنري اجتماع نقيضين است و طنزپردازي در حكايات فارسي سابقه اي ديرينه دارد. اكبر اكسير يكي از شاعران طنز‌پرداز معاصر است كه با نيشتر طنز در صدد اصلاح معايب و رفع كمبود‌هاي دورۀ معاصر برآمده ‌است. هدف اين پژوهش بررسي شگردهاي طنزپردازي در اشعار اين شاعر است. روش مطالعه: اين پژوهش با روش توصيفي-تحليلي انجام شده و داده ها بصورت تصادفي از ميان اشعار اكبر اكسير انتخاب شده است. يافته ها: يافته ها نشان داد شگردهاي اصلي اكسير براي طنزپردازي عبارتند از: كاربرد صنايع بلاغي (مانند ايهام، پارادوكس، تشبيه، كنايه)، قلب مطلب، غافلگيري، نقيضه سرايي (پارودي)، تشبيه به حيوانات و خودزني، كاربرد تركيبات محاوره اي، جابجايي يا وارونه كردن نقشها و موقعيتها. نتيجه‌گيري: بهره بردن از استعاره، تضاد، مراعات‌النظير، كنايه، تلميح، تشبيه و جز اينها (نماد، تضمين، مجاز، طنز و تعريض) و به كار گرفتن ضرب‌المثلها، زبان عاميانه و محاوره اي در سطحي وسيع، تتابع اضافات، و گاهي زبان روايي و داستاني بيشترين اساس طنز را در حوزۀ زباني اشعار اكبر اكسير نشان داده است. او زماني شعر را به زبان مردم كوچه و بازار نزديك ميكند و از كلمات بومي و محلّي استفاده ميكند و زماني از كلماتي استفاده ميكند كه در دسترس عامّه نيست و از همۀ اين موارد براي ايجاد طنز زباني در اشعارش بهره برده است.