تحليل و واكاوي سبك فكري و ايدئولوژي شاعران غزلسراي معاصر (مطالعۀ موردي: غزليّات محمّدعلي بهمني، حسين منزوي، سيدحسن حسيني، هوشنگ ابتهاج، فاضل نظري و قيصر امين‌پور)

زمينه و هدف: پس از انقلاب اسلامي، تحوّلات شگرفي در محتوا و ساختار فكري و سبك انديشۀ بسياري از شاعران معاصر از جمله غزلپردازان رخ داد. تغييراتي كه ميتوان ابعاد همه جانبۀ آن را در تأثيرپذيري از مسائل سياسي، اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و... در اين نوع ادبي بوضوح مشاهده نمود. از اين رو غزل با اندكي فاصله گرفتن از محتواي كلاسيك خود يعني بيان صرف مضامين عاشقانه، سبكي تازه در فضاي فكري جديد بخود گرفت. در اين جستار برآنيم تا با بررسي غزليّات برجسته ترين غزلسرايان پس از انقلاب اسلامي بتحليلي جامع از درونمايۀ اشعار اين شاعران و سبك فكري غزل انقلاب اسلامي دست يابيم. روش مطالعه: روش مطالعه در اين مقاله توصيفي ـ تحليلي بشيوۀ مطالعات كتابخانه اي است. جهت دستيابي به اهداف پژوهش تعداد پنجاه غزل از شش شاعر برجستۀ غزلسراي معاصر محمّدعلي بهمني، حسين منزوي، سيدحسن حسيني، هوشنگ ابتهاج، فاضل نظري و قيصر امين‌پور بلحاظ سبك فكري مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است و جهت روشن شدن بحث از ميان شاخصه هاي محتوايي و فكري اصلي كه در غزل اين شاعران نمود يافته، به ارائه نمودار و تحليل آماري نيز پرداخته ايم. يافته هاي پژوهش: غزل بعنوان قالب ناميرا و همواره مورد توجّه، در ميان شاعران پس از انقلاب اسلامي نيز بسيار مورد توجّه قرار گرفته است؛ با اين تفاوت كه رويكرد غزلسرايان معاصر بويژه شاعران پس از انقلاب اسلامي به اين قالب، تنها رويكرد غنايي و عاشقانه نيست بلكه درونمايه هاي بسياري از مضامين ديني، حماسي، اجتماعي و اعتراضي در قالب غزل منعكس شده است. نتيجه گيري: غزلسرايان معاصر بويژه در دوران پس از وقوع انقلاب اسلامي و رخدادهايي مانند جنگ تحميلي با تغيير بنيانهاي اساسي در درونمايه، مضمون و سبك فكري غزل، از اين قالب در مواردي بجز تغزلات عاشقانه بهره برده اند. رويكردهاي اعتراضي و اجتماعي در غزليّات قيصر امين‌پور، سيد حسن حسيني و هوشنگ ابتهاج نمود بيشتري دارد و شاعراني مانند حسين منزوي و فاضل نظري گرچه به منِ اجتماعي توجّه داشته اند اما همچنان نمودِ من فردي در غزليّات آنها بيشتر جلوه گر است.