انواع ادبي و محتوا و مضامين اشعار خواجوي كرماني

هدف و زمينه: موضوع اصلي انواع ادبي به شيوۀ جديد،طبقه بندي آثار ادبي از نظرمحتوا ومعني است.با آن كه در شيوۀ جديد طبقه بندي متون ادبي،آثار ادبي درچهار دستۀ ادبيّات غنايي،تعليمي،حماسي،نمايشي جاي ميگيرند؛امّا هرنوع ادبي ميتواند در درون خود انواع ديگري نيز داشته باشد كه اين امر در مورد آثار خواجوي كرماني نيز صادق است .خواجوي كرماني با آن كه شاعري ميباشد كه داستانهاي بزمي و عاشقانه درآثار وي ازجمله هماي وهمايون،گل ونوروز ديده ميشود،اما درهريك از منظومه هاي عاشقانۀ وي جلوه هاي گوناگونِ ادبيات تعليمي،حماسي و… نيزبه چشم ميخورد. پژوهش روبرو به بررسي انواع ادبي و مضامين و محتواي آثار خواجوي كرماني ميپردازد.روش تحقيق: پژوهش پيش رو، مطالعه اي نظري است كه به روش كتابخانه اي و شيوۀ توصيفي- تحليلي انجام شده است.يافته ها: انواع ادبي درآثار خواجوي كرماني،بسامد يكساني ندارند و شاعر متاثر از فضاي حاكم بر اشعار خود،سنّتهاي معمول يا تحت تاثير شرايط سياسي،اجتماعي وفرهنگي روزگار خود بوده است. از لحاظ كمّي،ميزان بسامد هريك از انواع ادبي درآثار خواجوي كرماني با موضوع هر اثر ارتباط دارد. عمده ترين مضمون درآثارخواجوي كرماني،مدح است.نتيجه: مهمترين درونمايه ها و محتواي آثار خواجوي كرماني عبارتند از شكواييه، مدح ومنقبت، مرثيه، تهنيت، هجو، مفاخره، تقاضا، نيايش، توصيف است، كه به مقتضاي هريك از اين موضوعات شگردهاي و كاركردهاي زباني خاصي به كار گرفته است. در آثار خواجوي كرماني انواع ادبي تعليمي، حماسي، غنايي با فرعيات و شاخه هاي مربوط به آنها ديده ميشود. خواجو انديشه ها وعواطف خود را در تصويرهاي زيبا و تابلوهاي عالي ترسيم نموده و معاني و الفاظ را در نهايت ايجاز و با آهنگي گوشنواز به خواننده منتقل ميكند.