تحليل و بررسي «قصه نخجيران» و «پادشاه جهودي كه نصرانيان را مي‌كشت» در مثنوي معنوي و پيوند آن‌ با نبوّت عامه

نوشته‌ي حاضر در پي نشان ‌دادن مؤلفه‌هايي است كه درون‌مايه‌ي قصه‌ي پادشاه جهودِ نصراني‌كش و نيز حكايت نخجيران را با مباني نبوّت عامه پيوند مي‌زند. قهرمان قصه در داستان پادشاه جهود، كودكي است كه وي را در آتش افكنده‌اند و بي‌آنكه شعله‌ي آتش بر او كارگر افتد، ديگران را به تمكين ‌نكردن در برابر بت و استقبال از آتش فرامي‌خواند. در داستان نخجيران نيز خرگوشي پيمان ظالمانه‌ي شير و نخجيران را زير پا مي‌نهد و تن نمي‌دهد كه طعمه‌ي شير شود و سرانجام شير را با ترفندي به چاه مي‌افكند. با نگاهي به سرگذشت شماري از پيامبران كه در قرآن كريم انعكاس يافته ‌است، همانندي و همسويي اجزا و اهداف اين دو حكايت با سوانح زندگي ايشان و چگونگي هدايت قوم و موانع پيش‌روي آنان فراديد مي‌آيد. توان دروني قهرمانان قصه در كنار ناتواني بيروني، پشتوانه‌ي الهي، از جان ‌گذشتگي، شكست دشمن و تحقق وعده‌ي حق، شهد پيروزي، نقش قضاوقدر، سبب‌سازي و سبب‌سوزي خداوند و واكنش جبّاران و مردم عادت‌پرست ازجمله مواردي است كه در دعوت انبيا و فرازوفرود اين دو حكايت ديده مي‌شود.