بررسي اسلوب خط و تمهيدات بصري كتيبه گريوار بقعه دوازده امام يزد

بيان مسئله: بقعه دوازده امام يزد يكي از كهن‌ترين بناهاي كتيبه‌دار ايران به‌شمار مي‌رود.كتيبه گريوار اين بنا از نوع كوفي تزييني است كه برخلاف كوفي ساده از قوانين مشخصي تبعيت نمي‌كند و در آن ابداعات و تصرفات زيادي صورت مي‌پذيرد. كتيبه مذكور با وجود غناي بصري بالا تاكنون از تحليل‌هاي فرمي محروم مانده است در حالي ‌كه تغييرات زياد اما ساختارمند حروف، پذيرش فرم‌هاي پيچيده و عناصر الحاقي، آن را شايسته تحليل‌هاي بيشتري مي‌نمايد. پژوهش حاضر به‌دنبال يافتن پاسخ اين سؤال است كه كتيبه گريوار بقعه دوازده امام يزد واجد چه ويژگي‌هاي ساختاري، بصري و فرمي است و طراح چه قواعدي را در طراحي آن وضع نموده است؟هدف: شناخت ويژگي‌هاي بصري و ساختاري همچون اسلوب نگارش، تناسبات و اصول به‌كار رفته در تركيب‌بندي كتيبه گريوار هدف اين پژوهش است.روش پژوهش: پژوهش حاضر به شيوه توصيفي-تحليلي انجام ‌يافته و داده‌ها از طريق مطالعات كتابخانه‌اي و بررسي‌هاي ميداني گردآوري‌ گرديده‌اند.يافته‌ها: نتايج اين پژوهش نشان داد فاصله گرفتن از خوانايي كلمات، اغراق در شكل حروف و تناسبات اوليه، جهت دستيابي به زيبايي و القاي مفاهيمي فراتر از معناي تحت‌الفظي است. با اين ‌حال اعمال تغييرات فرمي نه ‌تنها به معناي از دست دادن نظم و قواعد خط نيست بلكه طراح اصول و خط و مشي مشخصي را متناسب با تغييرات پي‌ريزي كرده تا جايي كه حفظ هويت مستقل انواع حروف، يكي از ملاك‌هاي اصلي طراحي بوده است.