ارزيابي برخي شاخص‌هاي تكامل خاك در خاك‌هاي متأثر از سنگ‌هاي رسوبي و آذرين شمال كرمان

مطالعه حاضر با هدف بررسي تكامل خاك در خاكرخ‌هاي توسعه‌يافته از مواد مادري آذرين و رسوبي شمال كرمان انجام شده است. جهت نيل به هدف مذكور تعداد 4 خاكرخ در منطقه مورد مطالعه حفر و تشريح گرديد و نمونه‌هاي خاك جهت انجام آزمايشات فيزيكوشيميايي و بررسي عوارض ميكرومورفولوژيك برداشت شدند. مقادير اكسيدهاي اصلي توسط دستگاه ICP-OES اندازه‌گيري شد. ميزان تكامل خاكرخ‌هاي مورد مطالعه با استفاده از شاخص‌هاي رنگ، تجمع رس، مقادير آهن و شاخص‌هاي ژئوشيميايي ارزيابي شد.  خاكرخ‌هاي مطالعاتي در راسته اريدي‌سول بوده كه غالبا داراي افق‌هاي كلسيك، ژيپسيك و آرجيليك مي‌باشند. ميانگين مقادير آهن پدوژنيك، آزاد، بلوري و فعال در نمونه‌هاي مورد مطالعه به ترتيب برابر با 9.4، 0.5، 8.8 گرم بر كيلوگرم و 0.06 مي‌باشد. مقادير شاخص‌هاي تجمع رس و آهن به ترتيب از مقدار 17 در خاكرخ 3 تا 76.5 در خاكرخ 2 و مقدار 24344 در خاكرخ 2 تا 2788 در خاكرخ 3 به‌دست آمد. نتايج بيانگر همبستگي در سطح 99 درصد بين مقادير آهن و شاخص‌هاي رنگ بود. ميانگين وزني اكسيدهاي اصلي افزايش محسوسي در خاكرخ‌هاي 1 و 3 نسبت به ساير خاكرخ‌ها داشت. تمامي شاخص‌هاي ژئوشيميايي، به جز WIP، شدت هواديدگي بالاتري را در خاكرخ‌هاي 1 و 3 نشان دادند.  نتايج بررسي شاخص‌هاي رنگ، تجمع اكسيد آهن و رس و شاخص‌هاي ژئوشيميايي CIW، CIA،PWI ، V، PIA، STI و R در منطقه مطالعاتي تكامل بالاتر خاكرخ‌ 3 در مقايسه با ساير خاكرخ‌ها را اثبات كرد. تفاوت محسوسي در شدت هواديدگي با تغيير مواد مادري مشاهده نشد. بنابراين تغييرات در ميزان تكامل خاكرخ‌هاي مطالعاتي نتيجه تأثير متقابل نوع موادمادري و عوامل و فرايندهاي خاكسازي مي‌باشند.