حذف فسفات، فلورايد و كلسيم از شيرابه دفن‌گاه زباله سراوان با استفاده از فرايند رسوب زيستي كلسيم كربنات

در سال‌هاي اخير روش‌هاي دوست‌دار محيط‌زيست در مديريت مواد شيميايي خطرناك موجود در شيرابه مكان‌هاي دفن زباله به منظور جلوگيري از ورود آن‌ها به منابع آب‌هاي سطحي و زيرزميني موردتوجه قرار گرفته است. اين پژوهش در سال 1401 در دانشگاه گيلان انجام شد. ابتدا يك باكتري اورئوليتيك با توانايي ترسيب كلسيم كربنات از شيرابه دفن‌گاه سراوان جداسازي شد. سپس پتانسيل آن در كنار باكتري شاخص اسپوروسارسينا پاستوري در حذف يون‌هاي فسفات، كلسيم و فلورايد از شيرابه در فرايند رسوب زيستي كلسيم كربنات (MICP) بررسي شد. آزمايش به‌صورت فاكتوريل 2×2×3 در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار (36 نمونه) اجرا شد. فاكتور‌ها شامل باكتري سيمان كننده در سه سطح (بدون مايه‌زني، مايه‌زني با سويه جدا شده از شيرابه و مايه‌زني با اسپوروسارسينا پاستوري)، اوره در دو سطح (صفر و دو درصد) و كلسيم كلرايد در دو سطح (صفر و 50 mM) به عنوان فاكتور سوم بودند. بيشترين درصد حذف فسفات (93 درصد) در تيمار بدون باكتري و اوره و در حضور كلسيم كلرايد مشاهده شد. اما براي حذف فلورايد به حضور باكتري‌هاي اورئوليتيك نياز بود به طوري‌كه در تيمار‌هاي داراي باكتري شاخص و جدا شده در حضور اوره و كلسيم كلرايد به ترتيب 77 و 48 درصد فلورايد حذف شد كه به ترتيب 14.4 و 9 برابر حذف فلورايد در تيمار شاهد بود. در تيمارهاي داراي باكتري شاخص و جدا شده به ترتيب 93 و 90 درصد كلسيم شيرابه حذف شد. اگرچه درصد حذف فسفات، كلسيم و فلورايد در حضور باكتري شاخص نسبت به باكتري جدا شده بيشتر بود اما تفاوت چشم‌گيري بين آن‌ها در حذف يون‌ها ديده نشد. بنابراين، با توجه به اين‌كه استفاده از ريزجانداران بومي، علاوه بر كاهش هزينه‌ها، نگراني زيست محيطي بسيار كمتري را نيز نسبت به گونه‌هاي شاخص ايجاد مي‌كنند، مي‌توان از آنها براي حذف مواد خطرناك موجود در شيرابه در فرايند MICP استفاده كرد.