تحليل همبست خشكسالي_گرد و غبار و بررسي ارتباط آن با تغييرات پوشش گياهي در استان خوزستان

خشكسالي به عنوان يكي از پيچيده‌ترين پديده‌هاي طبيعي هر ساله خسارت‌هاي زيادي به صورت مستقيم و غيرمستقيم به بخش‌هاي مختلف وارد مي‌كند. هدف از مطالعه حاضر، پايش يكپارچۀ خشك‌سالي، گرد و غبار و پوشش گياهي در پنج ايستگاه استان خوزستان با طول دورۀ آماري 30 ساله (2019 1990) مي‌باشد. در اين مطالعه از داده‌هاي ساعتي قدرت ديد افقي، كدهاي سازمان هواشناسي و همچنين داده‌هاي ايستگاه سينوپتيك در بازه زماني روزانه براي به دست آوردن شاخص‌هاي خشك‌سالي (SPEI,SPI) و متغير فراواني طوفان‌هاي گرد و غبار (DU) در پنجره‌هاي زماني 1، 3، 6 و 12 ماهه استفاده گرديد. بعد از محاسبۀ شاخص‌هاي خشك سالي، گرد و غبار و پوشش گياهي، به تركيب اين شاخص‌ها با روش‌ تابع كاپولاي تجربي پرداخته شد. ايستگاهي كه بهترين همبستگي را بين سه شاخص اقليمي گرد و غبار خشك‌سالي پوشش گياهي به همراه داشت، به عنوان ايستگاه معرف در نظر گرفته شد و كوپل سه متغيره بين شاخص‌هاي مورد نظر در آن ايستگاه بررسي گرديد. نتايج نشان داد كه طبق شاخص SPI از سال 1999 تا 2003 و 2008 تا 2012 خشك‌سالي‌هاي شديدي در سطح استان رخ داده است كه تأثيرات منفي زيادي را بر خاك منطقه و همچنين شكل‌گيري كانون‌هاي مولد گرد و غبار در بازۀ زماني مذكور داشته است. همچنين نتايج نشان داد كه بالاترين همبستگي مربوط به ايستگاه بندر ماهشهر بين شاخص‌هاي NDVI و SPEI(PM12) به‌ترتيب با ضرايب همبستگي پيرسون و اسپيرمن 44/0 و 46/0 و بيشترين مقدار همبستگي منفي در ايستگاه مسجد سليمان بين شاخص‌هاي NDVI و DU06 به ترتيب با ضرايب همبستگي پيرسون و اسپيرمن 37/0   و 47/0 رخ داده است. نتايج به‌دست آمده در استان خوزستان تقريباً منطقي است زيرا با افزايش شاخص خشك‌سالي (كاهش ميزان خشكي)، شاخص NDVI افزايش و با بيشتر شدن گرد و غبار مقدار NDVI كاهش يافت.