بررسي وضعيت نيترات در محصولات كشاورزي ايران و نقدي بر مطالعات گزارش شده-مطالعه مروري

براي انجام اين پژوهش 110 مطالعه منتشر شده در زمينه پايش غلظت نيترات در محصولات كشاورزي توليد شده در ايران كه تا پايان سال 1401 منتشر شده بودند، جمع‌آوري گرديد. اين مطالعات ابتدا از نظر متدولوژي و كنترل كيفيت و تضمين كيفيت نتايج ارزيابي و با شاخص‌هاي يك مطالعه استاندارد مقايسه شدند. نتايج ارزيابي متدلوژي مطالعات نشان داد كه تنها در 27.3 درصد از مطالعات روش نمونه‌برداري، نگهداري و انتقال نمونه‌ها، در 15.5 درصد از مطالعات روش آماده‌سازي و عصاره‌گيري و در 30 درصد از مطالعات روش اندازه‌گيري منطبق بر روش‌هاي استاندارد انجام شده است. ارزيابي كنترل كيفي مطالعات نشان داد كه تنها در 20.9 درصد از مطالعات برخي از شاخص‌هاي كنترل و تضمين كيفيت نتايج مورد ارزيابي قرار گرفته است. ارزيابي غلظت نيترات در محصولات نشان داد كه ميانگين وزني غلظت نيترات در سيب‌زميني 98.7، خيار 120.9، گوجه‌فرنگي 40.7، پياز 39.6، هندوانه 19.9، خربزه 62.9، هويج 151.1، بادمجان 235.2، انواع فلفل 329، ساير سبزيجات غده‌اي و ريشه‌اي 542.4، كاهو 907.7، اسفناج 995.4، كرفس 1093.4، حبوبات تازه‌ خوري 37.7، جعفري 596.5، انواع كلم 414.7، ساير سبزيجات برگي 635.6، سيب درختي 32.4 و پرتقال 37.2 ميلي‌گرم در كيلوگرم وزن تازه بود. تحقيق حاضر نشان داد كه ميانگين غلظت نيترات در محصولات كشاورزي توليد شده در ايران كمتر از حداكثر سطوح مجاز توصيه شده در استاندارد ملي ايران و ساير استاندارد‌هاي جهاني است. بنابراين، مي‌توان نتيجه گرفت كه به‌طور كلي نگراني جدي از نظر وجود غلظت بيش از حد نيترات در محصولات كشاورزي توليد شده در فضاي باز كشور وجود ندارد.