نقش تعديلي نوع مؤسسه حسابرس در رابطه بين رويكردهاي تدوين استانداردهاي حسابداري و ويژگي‌هاي روان‌شناختي وي

اهميت رويكردهاي تدوين استانداردهاي حسابداري (رويكرد مبتني بر اصول و رويكرد مبتني بر قواعد) از زمان بروز تقلب‌هاي بزرگ دو دهه اخير بيش از پيش نمايان شده است. در پژوهش حاضر به بررسي نقش تعديلي نوع مؤسسه حسابرس در رابطه بين رويكردهاي تدوين استانداردهاي حسابداري و ويژگي‌هاي روان‌شناختي وي پرداخته مي‌شود. منظور از ويژگي‌هاي روان‌شناختي حسابرس، پاسخ‌گويي فرآيندي و انگيزش شناختي وي است. در راستاي هدف‌هاي پژوهش، از يك سناريوي شبه‌آزمايشي و 149 عضو جامعه حسابداران رسمي ايران به عنوان آزمودني‌هاي پژوهش استفاده شده است. هم‌چنين، فرضيه‌هاي پژوهش با استفاده از الگوسازي معادلات ساختاري و رويكرد مرحله‌اي آزمون شده‌اند. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه علي‌رغم تأثيرگذاري مثبت و معنادار استانداردهاي اصول‌محور بر پاسخ‌گويي فرآيندي و انگيزش شناختي حسابرس، نوع مؤسسه‌اي كه حسابرس در آن شاغل است، تأثير معناداري بر اين رابطه ندارد. به عبارت ديگر، نتايج آزمون فرضيه‌هاي پژوهش نشان داد كه نوع (كيفيت) مؤسسه حسابرس رابطه بين نوع استانداردهاي حسابداري و ويژگي‌هاي روان‌شناختي وي را تقويت يا تضعيف نمي‌كند. بي‌توجهي يا ضعف در سياست‌هاي كنترل كيفي مؤسسه حسابرسي و هم‌چنين عدم تفاوت بين كيفيت سازمان حسابرسي با كيفيت ساير مؤسسات عضو جامعه حسابداران رسمي ايران را مي‌توان از جمله دلايل احتمالي نتايج پژوهش برشمرد.