تحليل تماتيك الگوي فرهنگ حسابرسي

هدف: هدف پژوهش حاضر، تحليل تماتيك عوامل موثر بر فرهنگ حسابرسي و ارائه الگويي از شاخص هاي مرتبط با آن طبق تعريف فرهنگ، با استفاده از نظريه هاي خبرگان حسابرسي است. روش شناسي: اين مقاله در چارچوب استراتژي تحقيق كيفي و براساس روش تحليل تماتيك و مصاحبه با 22 نفر از مديران حسابرسي به صورت نمونه گيري هدفمند، ابتدا براساس وجوه مشترك، تم هاي مرتبط، اصلي و در نهايت تم هاي مركزي هر كدام از مقولات موضوع تحقيق را شناسايي و در نهايت شبكه مضامين مرتبط با چيستي فرهنگ حسابرسي را ترسيم و تحليل مي كند. روايي ابزار پژوهش (مصاحبه)، توسط مصاحبه شوندگان و سپس اساتيد متخصص، مورد بررسي قرار گرفت و تأييد گرديد و براي سنجش پايايي از روش توافق درون موضوعي استفاده شد كه مطابق اين روش مقدار پايايي برابر با 89%  بود. براي تجزيه و تحليل داده ها از روش تحليل تماتيك استفاده شد. يافته ها: پس از بررسي كتب، مقالات و انجام مصاحبه هاي نيمه ساختاريافته با خبرگان، تعداد 985 عامل يا كد باز احصاء شد و سپس41 مفهوم توسط محقق شناسايي شد كه در قالب22 تم فرعي و5 تم اصلي به عنوان ابعاد فرهنگ حسابرسي دسته بندي شدند، اين ابعاد شامل: ارزش هاي اجتماعي، ارزش هاي اخلاقي، ارزش هاي مذهبي، ارزش هاي اقتصادي، ارزش هاي سياسي مي شوند. بنابراين مضامين مرتبط با چيستي فرهنگ حسابرسي نشان مي دهد كه فرهنگ حسابرسي با ارزش ها و باورهاي حسابرسي كه بر فرهنگ مديران و حسابرسان و مجموعه حسابرسي تأثير مي گذارد، ارتباط دارند. در اين قالب ارزش هاي اجتماعي، كنش و مشاركت اجتماعي، ارزش هاي سياسي و توانمندي اقتصادي، از جمله باورها و هنجارهاي مرتبط با فرهنگ هستند كه بر فرهنگ مديران و مجموعه حسابرسي تأثير گذاشته و رفتار آنها را جهت مي دهد. از طرف ديگر، ارزش هايي چون اخلاقي، توجه به ارزش هاي مذهبي و تقويت بنيان‌ ساختارهاي حسابرسي از جمله ارزش هاي حسابرسي هستند كه بر رفتار مديران موسسات حسابرسي موثر بوده، لذا بر اساس تحليل تماتيك ابعاد فرهنگ حسابرسي عبارتند از: ارزش هاي اجتماعي، اخلاقي، مذهبي، اقتصادي و سياسي. بنابراين اين مقوله ها را با اندكي تسامح مي توان فرهنگ حسابرسي بيان نمود. نتيجه گيري: طبق يافته هاي تحقيق« فرهنگ حسابرسي پايه و اساس جامعه حسابرسي مي باشد كه در برگيرنده مجموعه اي از ارزش ها، هنجارها، باورها، آداب فرهنگي و تاريخي موثر بر رفتار حسابرسان همچنين مبناي ارزش هاي خاص(اجتماعي، اخلاقي، مذهبي، اقتصادي و سياسي) منبعث از اجتماع و موثر بر فرهنگ حسابرسان در محيط حسابرسي و جامعه» است. لذا براي توسعه فرهنگ حسابرسي در ايران بايد بر مقوله هاي استخراجي از اين پژوهش متمركز شد كه در اين صورت مي توانيم فرهنگي پويا در زمينه حسابرسي داشته باشيم.