ارزيابيِ كيفيِ اثربخشيِ ساختارِ كنترلِ داخليِ دانشگاه‌هاي علوم پزشكي تحليلي مبتني بر فازي تفسيري ساختاري

ارزيابي در كنترل‌هاي داخلي به ويژه در ساختارهايي با ماهيت عمومي، موضوعي بسيار مهم جهتِ جلوگيري از تقلب و تحريف در عملكردهاي مالي محسوب مي شود كه مي تواند به ايجادِ اثربخشي در نظارت‌ها بر تخصيص بودجه در جهتِ هزينه‌ها و درآمدهاي اختصاصي منجر شود. دانشگاه علوم پزشكي به عنوان يكي از نهادهاي بخش عمومي در كشور، از طريقِ ارزيابيِ كنترل داخلي ضمن تقويتِ نظارت‌ها بر عملكردهاي مالي مي تواند در تدوين سياست‌ها و استراتژي‌هاي آتي براي تدوين بودجه نيز موثر باشد. هدف اين پژوهش ارزيابيِ كيفيِ اثربخشيِ ساختارِ كنترلِ داخليِ دانشگاه‌هاي علوم پزشكي بود.  روش شناسي پژوهش توسعه اي و تركيبي بود. زيرا اولاً چارچوبِ نظري منسجمي در خصوصِ ارزيابيِ كيفيِ اثربخشيِ ساختارِ كنترلِ داخلي وجود نداشت و اين پژوهش به دنبال تعيينِ گزاره‌هاي آن بود، لذا از اين منظر توسعه اي قلمداد مي شود. ثانياً از نظر نوع داده باتوجه به اينكه داده‌هاي پژوهش ابتدا از طريق تحليل‌هاي بخش كيفي (فراتركيب و دلفي) جمع آوري مي شود و سپس براساسِ پرسشنامه ماتريسي فازي، اقدام به تعيين تأثيرگذارترين گزاره‌هاي ارزيابيِ كيفي ساختارِ كنترلِ داخلي مي شود، جزء پژوهش‌هاي تركيبي محسوب مي شود. جامعه آماري پژوهش متناسب با نوع جمع آوري داده‌ها در بخش كيفي،  ۱۵ نفر از متخصصان حسابداري و مديريت در سطح دانشگاهي بودند و در بخش كمي نيز ۲۵ نفر از مديران، معاونين، سرحسابرسان و حسابرسان ارشد دانشگاه علوم پزشكي حضور داشتند. نتايج پژوهش در بخش كيفي براساس ۱۱ پژوهش شناسايي شده اوليه، از وجودِ ۸ گزاره اصلي حكايت دارد كه طي دو مرحله تحليل دلفي، يك گزاره حذف و مجموعاً ۷ گزاره وارد، فازِ تحليل تفسيري ساختاري فازي شدند. در بخش كمي نيز نتايج نشان داد، مهمترين و تاثيرگذارترين گزاره‌ي ارزيابيِ كيفيِ اثربخشيِ ساختارِ كنترل داخلي در دانشگاه علوم پزشكي مربوط به گزاره‌ي افزايش ضمانت اجرايي در ارزيابي كنترل داخلي مي‌باشد. همچنين مشخص شد، كم اثرترين مولفه‌هاي شناسايي شده دو گزاره‌ي مبنايِ نهادي در ارزيابي كنترل داخلي و مبناي راهبردي در ارزيابي كنترل داخلي در دانشگاه علوم پزشكي مي‌باشد.