الگوي مناسب براي تشخيص ورشكستگي توسط حسابداران و حسابرسان دادگاهي

ورشكستگي موضوعي است كه بايد توسط دادگاه احراز شود. مطابق قانون، تاجر براي اثبات ورشكستگي بايد اسناد، مدارك و دفاتر تجاري خود را به دادگاه ارائه دهد و دادگاه پس از بررسي، حكم ورشكستگي او را صادر نمايد. اين حكم داراي مندرجاتي است كه آثار حقوقي بسياري را در پي دارد. به دليل تخصصي بودن فرآيند بررسي ورشكستگي و لزوم بررسي دفاتر مالي تاجر، قضات براي صدور حكم، از تخصص حسابداران دادگاهي استفاده مي كنند، بنابراين حسابداران دادگاهي نقش با اهميتي در اثبات ورشكستگي دارند. از طرفي تاكنون در ايران استانداردهاي حرفه اي و چارچوب عملياتي كه حسابداران دادگاهي با استفاده از آن به انجام وظايف كارشناسي بپردازند تدوين نشده است. هدف اين پژوهش، ارائه ي الگويي است كه مي تواند راهنماي عمل كارشناسان رسمي دادگستري در فرآيند كارشناسي باشد. در اين تحقيق ابتدا با مطالعه ي مباني نظري، 68 تكنيك حسابداري دادگاهي مرتبط با موضوع ورشكستگي استخراج شد. سپس با اجراي روش دلفي فازي و با استفاده از ابزار پرسشنامه، نظر 25 نفر از خبرگان داراي صلاحيت در اين زمينه در خصوص تكنيك هاي مذكور جمع آوري شد. در نهايت 59 تكنيك كه از نظر خبرگان، استفاده از آن در فرآيند كارشناسي مي تواند مفيد باشد شناسايي و الگويي متشكل از پنج بخش «بررسي اوليه»، «بررسي دقيق»، «جمع آوري اطلاعات»، «بررسي اسناد» و «تجزيه و تحليل جامع داده ها» ارائه شد. حسابداران دادگاهي مي توانند با استفاده از تكنيك هايي كه در هر يك از اين بخش ها ارائه شده، فرآيند كارشناسي در زمينه ي ورشكستگي را برنامه ريزي و اجرا نمايند. نتايج اين تحقيق مي تواند در تدوين استانداردهاي حرفه اي حسابداري دادگاهي در زمينه ي ورشكستگي و موضوعات مشابه مورد استفاده قرار گيرد.