شناسايي و اولويت‌بندي شاخص‌هاي پايداري براي ارزيابي عملكرد تورهاي طبيعت‌گردي (مورد مطالعه: جنگل‌هاي مانگرو خمير - قشم)

امروزه، فعاليت‌هاي طبيعت‌گردي، با هدف بهره‌مندي از عناصر طبيعي و همچنين حفظ طبيعت توأم با ‏ارائهٔ مزاياي مالي و اقتصادي به جوامع محلي، تقاضاي چشمگيري دارد. فرايند طبيعت‌گردي وابسته به عملكرد مطلوب طبيعت‌گرد، جامعهٔ محلي ميزبان و تورهاي طبيعت‌گردي است. تداوم توسعهٔ فعاليت‌هاي طبيعت‌گردي مستلزم ارزيابي پايداري عملكرد ‏تورهاي طبيعت‌گردي و درك رضايت بازديدكنندگان براي تضمين پايداري طولاني‌مدت در بوم‌سازگان طبيعي است. بر اين اساس، در مطالعهٔ حاضر، به ارائهٔ ‏فهرستي از شاخص‌ها براي ارزيابي پايداري عملكرد تورهاي طبيعت‌گردي و اهميت آن‌ها در ‏توسعهٔ طبيعت‌گردي پايدار جنگل‌هاي مانگرو خمير - قشم پرداخته شد.‏‏ ‏بدين‌منظور، با استفاده از پرسش‌نامهٔ دلفي و تحليل نظر كارشناسان و متخصصان به شناسايي و اولويت‌بندي 76 شاخص‌ پيشنهادي اقدام شد. نتايج به‌دست‌آمده حاكي از اهميت عملكرد ‏مسئولانهٔ تورها در برابر طبيعت‌گردان و همچنين حفظ كيفيت محيط طبيعي با افزايش سطح ‏آگاهي و آموزش طبيعت‌گردان و بازديدكنندگان پيش از سفر و بازديد از طبيعت بود.‏ علاوه‌براين، نتايج رتبه‌بندي شاخص‌ها نشان داد كه بالاترين اولويت مربوط به «دورهٔ ‏آگاه‌‌سازي ‏طبيعت‌گردان قبل از سفر» و در بين ضرايب نهايي بيشترين رتبه به «مصرف ‏مديريت‌شدهٔ آب شرب» اختصاص يافته است. بدين‌صورت، 14 شاخص به‌عنوان شاخص‌هاي برتر و با ‏بالاترين رتبه براي ارزيابي پايداري عملكرد تورهاي ‏طبيعت‌گردي و همچنين توسعهٔ طبيعت‌گردي پايدار شناسايي و انتخاب شد. در مطالعهٔ حاضر، فهرست شاخص‌هاي شناسايي‌شده مي‌تواند به شناسايي تورهاي ايدئال ‏طبيعت‌گردي و همچنين ارزيابي پايداري عملكرد آن‌ها براي كسب رضايت جوامع محلي، ‏تجربهٔ ماندگار طبيعت‌گردان از سفر و همچنين توسعهٔ طبيعت‌گردي پايدار در جنگل‌هاي ‏مانگرو خمير - قشم به‌عنوان يكي از عمده‌ترين مقاصد طبيعت‌گردي و با بالاترين تقاضاي ‏گردشگري كمك كند. شايان ذكر است كه فهرست شاخص‌هاي ارائه‌شده نه‌تنها براي محدودهٔ مورد مطالعه، بلكه براي ساير مقاصد طبيعت نيز، كه داراي قابليت توسعهٔ ‏طبيعت‌گردي و اجراي تورهاي طبيعت‌گردي هستند، كاربرد و اهميت بسياري دارد.‏