شناسايي و اولويت‌بندي عوامل مؤثر در توسعهٔ گردشگري طبيعت مبنا با رويكرد آينده‌پژوهي و روش بهترين - بدترين معيار (مطالعهٔ موردي: استان يزد)

استان يزد، به‌دليل برخورداري از تنوع جاذبه‌هاي طبيعي منحصربه‌فرد همچون كويرها، كوه‌ها و معادن، توان بالقوهٔ زيادي براي توسعه ازطريق گردشگري دارد. گردشگري طبيعت‌مبنا به‌منزلهٔ گونه‌اي از گردشگري پايدار مي‌تواند نقش مهمي در توسعهٔ منطقه‌اي و ملي ايفا كند. لذا، هدف پژوهش حاضر، به‌منزلهٔ مطالعه‌اي توصيفي - تحليلي و ميداني، شناسايي عوامل كليدي تأثيرگذار در توسعهٔ گردشگري طبيعت‌مبنا در استان يزد است. شيوهٔ گردآوري داده‌ها مطالعات كتابخانه‌اي است و با نمونه‌گيري هدفمند (روش گلوله‌برفي) تعداد پانزده نفر از استادان و پژوهشگران حوزهٔ گردشگري به‌منزلهٔ خبرگان انتخاب شده است. سپس، با رويكرد آينده‌پژوهي و با بهره‌گيري از روش تحليل‌ساختاري و مزاياي نرم‌افزار Micmac، عوامل كليدي تأثيرگذار در توسعهٔ گردشگري طبيعت‌مبنا در استان يزد شناسايي شده است. در ادامه، با بهره‌گيري از روش Best-Worst Method درجهٔ اهميت هريك از آن‌ها تعيين شد. درنهايت، نوزده عامل در شش بعد اجتماعي، فرهنگي، زيست‌محيطي، اقتصادي، مديريتي و كالبدي شناسايي شد. اين عوامل در دوازده مورد (شامل فنّاوري‌هاي اطلاعاتي، سرمايه‌گذاري دولتي، سرمايه‌گذاري غيردولتي، آموزش، كيفيت مسيرهاي ارتباطي، مشاركت محلي، گونه‌هاي حمل‌ونقل، حمايت مالي سازمان‌هاي بين‌المللي، برنامه‌ريزي توسعهٔ گردشگري، امنيت، تبليغات و جاذبه‌هاي گردشگري طبيعت‌مبنا) با پيشينهٔ پژوهش اشتراك دارد و در هفت مورد (شامل ايجاد هماهنگي و يكپارچگي بين سازمان‌هاي مرتبط، قوانين مرتبط با توسعهٔ گردشگري، مناطق حفاظت‌شده، ايمني، ارائهٔ تسهيلات دولتي براي جذب سرمايه‌گذار خصوصي، گردشگرپذيري و كيفيت هواي محيط) متفاوت است. گفتني است از نظر اين پژوهش مهم‌ترين و كم‌اهميت‌ترين معيار به‌ترتيب «جاذبه‌هاي گردشگري طبيعت‌مبنا» و « حمايت مالي سازمان‌هاي بين‌المللي» است.