مرور نظام مند و تحليل علم سنجي پژوهش هاي علمي در حوزه‌ توسعه كارآفريني سبز

هدف: با افزايش مشكلات زيست‌ محيطي و نياز جهان براي دستيابي به توسعه پايدار، زيرشاخه جديدي از حوزه‌ كارآفريني به نام كارآفريني سبز پديد آمده است. با توجه به نوپا بودن و مرحله ابتدايي ادبيات اين حوزه، پژوهش حاضر باهدف تحليل مطالعات حوزه‌ كارآفريني سبز انجام شده است.روش‌شناسي: پژوهش حاضر از نوع توصيفي و با رويكرد تركيبي (كمّي و كيفي) است كه با بهره‌گيري از فنون علم‌سنجي و مرور نظام‌مند انجام‌شده است. جامعه پژوهش شامل مقالات علمي در حوزه‌ كارآفريني سبز است كه توسط استراتژي جستجوي ساخته‌شده در سال‌هاي 2000 – 2022‌م. در پايگاه‌هاي علمي بين‌المللي اسكوپوس، ساينس‌دايركت و امرالد يافته شده‌است و پس از انجام معيارهاي ورود و خروج و ارزيابي از طريق چك‌ليست پريزما، تعداد 171 مقاله براي بررسي نهايي انتخاب شدند. نرم‌افزارهاي وي. او. اس‌ويوئر و اكسل جهت تحليل داده‌ها و ترسيم نمودارها استفاده شده است.يافته‌ها: يافته‌ها، روند صعودي مقالات منتشر شده در حوزه‌ كارآفريني سبز را نشان‌مي‌دهد. همچنين بيش‌تر مطالعات انجام شده كمّي و با روش مطالعه موردي بوده‌اند. از ديگر يافته‌ها، شناسايي واژگاني مانند پايداري، توسعه پايدار، كارآفريني، كارآفريني سبز و غيره به عنوان پرتكرارترين واژه‌هاي كليدي است كه براساس فن هم‌رخدادي‌واژه‌ها در چهار خوشه گروه‌بندي                                                                                                شده‌اند. ازطرفي، بيشتر مشاركت‌هاي تحقيقاتي از سوي كشورهاي توسعه‌يافته با تمركز نسبتاً بالا بر مسائل زيست‌محيطي است. نشريات برتر كه در اين پژوهش زكر شده است؛ داراي ميانگين ضريب‌تأثير بالاتر از 2/5 بوده و اغلب آن‌ها داراي رتبه Q1 هستند. از ميان عوامل شناسايي شده؛ عوامل نهادي و سياسي بيش‌ترين توجه را در بين پژوهشگران به‌خود اختصاص داده‌اند.نتيجه‌گيري: نتايج نشان مي‌دهند؛ روند صعودي مقالات منتشر شده در اين حوزه مخصوصاً در سال‌هاي اخير، ناشي از افزايش علايق پژوهشگران به اين موضوع بوده است و با توجه به روند روبه‌رشد مشكلات موجود در حوزه‌ محيط‌زيست، ايجاد اشتغال و غيره سبب توجه بيش‌تر دولت‌ها و حمايت آن‌ها از كارآفريني سبز، نوآوري و اقتصاد سبز و چرخشي شده است. يافته‌هاي اين پژوهش علاوه‌برتأكيد به اهميت كارآفريني سبز به ويژه در ايران با توجه به روند پايين توليدات علمي در اين حوزه، به پژوهشگران كمك مي‌كند تا با صرفه‌جويي در زمان، هزينه و نپرداختن به موضوعات تكراري، هم‌سو با پر كردن خلأهاي تحقيقاتي گام بردارند و نتايج پژوهش‌هاي پراكنده را جمع‌آوري و سازمان‌دهي كنند و نقش مهمي در تصميم‌گيري‌هاي سياست‌گذران و برنامه‌ريزان داشته باشند. ازسويي با استفاده از روش‌هاي علم‌سنجي مي‌توان پراستنادترين كشورها و منابع علمي در اين حوزه را شناسايي نمود و از ظرفيت‌هاي علمي موجود با برنامه‌ريزي دقيق بهره جست.