ترسيم ساختار علمي حوزه‌ حفاظت و مرمت ميراث فرهنگي با استفاده از تحليل هم رخدادي واژگان

هدف: در اين پژوهش، هدف ترسيم ساختار حوزه ‌هاي موضوعي مقالات حوزه‌ حفاظت و مرمت ميراث‌فرهنگي، نمايه شده در پايگاه AATA است.روش‌ شناسي: پژوهش حاضر در دسته مطالعات علم‌سنجي قرار دارد و با استفاده از فن‌هاي تحليل هم‌واژگاني، خوشه‌بندي و شاخص‌هاي تحليل شبكه‌هاي اجتماعي انجام گرفته است. جامعه آماري اين پژوهش، موضوع‌هاي تخصيص‌يافته به مقالات نمايه‌شده در پايگاه AATA، براي 98976 مقاله در سال‌هاي 1800-2020 ميلادي است. براي خوشه‌بندي سلسله‌مراتبي از نرم‌افزار SPSS و براي ترسيم نقشه‌هاي علمي و شبكه هم‌رخدادي موضوعات از نرم‌افزارهاي VOSviewer، UCINET و راورپريمپ استفاده شد.يافته‌ها: يافته‌ها نشان‌داد؛ جستار «حفاظت معماري» بيش‌ترين فراواني و زوج هم‌واژگاني «حفاظت از معماري**سنگ  و مصالح ساختماني‌مرتبط» بيش‌ترين فراواني هم‌رخدادي را داشتند. براساس نتايج موضوع‌هاي تخصيص‌يافته به مقالات در 8 خوشه موضوعي قرارگرفتند. خوشههاي «شناخت‌ تكنيك و مواد و ارزيابي‌ روش‌هاي ‌درمان» و «منابع تاريخي حفاظت» محوري، خوش ‌توسعه و خوشه هاي «مطالعات متمركز بر نوع مواد مورد حفاظت» و «مرمت‌اضطراري و تحليل‌ريسك» مركزي؛ اما نابالغ هستند.نتيجه‌گيري: نتايج پژوهش حاضر نشان داد، تحليل هم‌رخدادي واژگان به‌خوبي مي‌تواند ساختار علمي يك حوزه را نمايش‌دهد. در تحليل نمودار راهبردي، خوشه هاي «شناخت‌تكنيك و مواد و ارزيابي‌روشهاي‌درمان» و «منابع‌تاريخي‌حفاظت» از خوشه‌هاي مركزي و بالغ بوده و نقش‌محوري دارند. هم‌چنين باتوجه‌ به بازه‌ زماني انتشار مقاله‌ها، خوشه «نظريه‌ها و تاريخچه» در حال فروپاشي و خوشه «بتن‌تاريخي (ساروج)» در حال ظهور مي‌باشند. بنابراين، در پژوهش‌ها كمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.